Ο καρκίνος των ωοθηκών συνεχίζει να διαγιγνώσκεται συχνά αργά, περιορίζοντας τις θεραπευτικές δυνατότητες. Το ευρωπαϊκό έργο DISARM, με τη συμμετοχή της Θεραπευτικής Κλινικής του ΕΚΠΑ, ξεκινά δύο πολυκεντρικές κλινικές μελέτες που εστιάζουν στην εξατομικευμένη εκτίμηση κινδύνου και στις νέες τεχνολογίες πρώιμης ανίχνευσης.
Ο καρκίνος των ωοθηκών εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πλέον επιθετικές γυναικολογικές κακοήθειες, κυρίως επειδή συχνά εντοπίζεται σε προχωρημένο στάδιο. Μέσα σε αυτό το δύσκολο πεδίο, το νέο ευρωπαϊκό έργο DISARM επιχειρεί να αλλάξει τα δεδομένα, επενδύοντας στην εξατομικευμένη εκτίμηση κινδύνου και στις καινοτόμες μεθόδους πρώιμης ανίχνευσης. Στο πρόγραμμα συμμετέχει ενεργά η Θεραπευτική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, με την έναρξη δύο πολυκεντρικών κλινικών μελετών σε πέντε χώρες.
Ο καρκίνος των ωοθηκών παραμένει μια νόσος με υψηλή κλινική βαρύτητα, παρά την πρόοδο που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια στη θεραπευτική αντιμετώπιση. Η πρόληψη και κυρίως η έγκαιρη διάγνωση συνεχίζουν να αποτελούν το μεγάλο ζητούμενο, καθώς από αυτά τα δύο πεδία εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό και η πρόγνωση των ασθενών.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση χρηματοδοτεί μέσω του Horizon Europe το ερευνητικό έργο DISARM — Disarming the Silent Threat of Ovarian Cancer. Πρόκειται για μια διεθνή σύμπραξη 28 εταίρων από 12 χώρες, με συνολικό προϋπολογισμό 13,2 εκατ. ευρώ και συντονισμό από το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Συστημάτων Επικοινωνιών και Υπολογιστών (ICCS) του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.
Δύο νέες ευρωπαϊκές κλινικές μελέτες
Στο πλαίσιο του DISARM ξεκινά η υλοποίηση δύο πολυκεντρικών ευρωπαϊκών κλινικών μελετών σε Ελλάδα, Ηνωμένο Βασίλειο, Πορτογαλία, Τσεχία και Λιθουανία. Στις μελέτες συμμετέχει ενεργά η Θεραπευτική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ στο Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα».
Οι δύο μελέτες απευθύνονται τόσο σε γυναίκες που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου των ωοθηκών, όπως όσες έχουν οικογενειακό ιστορικό ή γνωστές κληρονομούμενες μεταλλάξεις στην οικογένεια, όσο και σε γυναίκες του γενικού πληθυσμού. Ο βασικός στόχος είναι διπλός: να ενισχυθεί η πρόληψη και να βελτιωθεί η πρώιμη διάγνωση μέσα από πιο στοχευμένες και τεχνολογικά προηγμένες προσεγγίσεις.
Κλινική Μελέτη Α: εξατομικευμένη εκτίμηση κινδύνου
Η πρώτη μελέτη, γνωστή ως CSA, είναι πολυκεντρική, τυχαιοποιημένη και χαμηλής παρεμβατικότητας. Εστιάζει στην αξιολόγηση της πολυπαραγοντικής εκτίμησης κινδύνου σε γυναίκες με αυξημένο οικογενειακό ή γενετικό υπόβαθρο κινδύνου.
Η μελέτη διερευνά κατά πόσο εργαλεία που συνδυάζουν γενετικούς, κλινικούς και δημογραφικούς παράγοντες μπορούν να προσφέρουν ακριβέστερη πρόβλεψη του ατομικού κινδύνου. Παράλληλα, εξετάζει αν αυτά τα εργαλεία μπορούν να ενσωματωθούν στην καθημερινή κλινική πρακτική, ώστε η πρόληψη να αποκτήσει πιο εξατομικευμένο χαρακτήρα.
Κλινική Μελέτη Β: πρώιμη ανίχνευση μέσω εξετάσεων αίματος
Η δεύτερη μελέτη, η CSB, είναι μη παρεμβατική πολυκεντρική μελέτη διαγνωστικής ακρίβειας. Το επίκεντρό της είναι η αξιολόγηση καινοτόμων τεχνολογιών για την πρώιμη ανίχνευση του καρκίνου των ωοθηκών μέσω εξετάσεων αίματος.
Στη μελέτη μπορούν να συμμετάσχουν γυναίκες με καρκίνο των ωοθηκών, γυναίκες με καλοήθεις παθήσεις της ωοθήκης, αλλά και υγιείς γυναίκες χωρίς ιστορικό κακοήθειας. Οι τεχνολογίες που εξετάζονται βασίζονται στην ανίχνευση μοριακών και μεταβολικών δεικτών στο αίμα, στο πεδίο της liquid biopsy, με στόχο την ανάπτυξη πιο ευαίσθητων και ειδικών μεθόδων έγκαιρης διάγνωσης.
Καθοριστική η συμβολή της Θεραπευτικής Κλινικής του ΕΚΠΑ
Η Θεραπευτική Κλινική του ΕΚΠΑ στο Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα» έχει κεντρικό ρόλο στην κλινική ανάπτυξη και υλοποίηση των μελετών. Υπό την επιστημονική καθοδήγηση του καθηγητή Θάνου Δημόπουλου, διευθυντή της Θεραπευτικής Κλινικής και πρώην πρύτανη του ΕΚΠΑ, και του επίκουρου καθηγητή Μιχάλη Λιόντου, η Κλινική συμβάλλει στη διαμόρφωση και αξιολόγηση νέων προσεγγίσεων που φιλοδοξούν να αλλάξουν το τοπίο στην πρόληψη και τη διάγνωση της νόσου.
Στην Ελλάδα, οι μελέτες υλοποιούνται σε συνεργασία με τη Μονάδα Γυναικολογικής Ογκολογίας της Α΄ Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» του ΕΚΠΑ, καθώς και με το Εργαστήριο Μοριακής Γενετικής του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος».
Μια ευρωπαϊκή επένδυση στην πρόληψη
Υπό τον συντονισμό του ICCS του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, το DISARM αναδεικνύεται σε μια σημαντική ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που φέρνει στο ίδιο τραπέζι κλινικούς ιατρούς, ερευνητές και τεχνολογικούς φορείς. Κοινός παρονομαστής είναι η μετάβαση προς πιο αποτελεσματικές, πιο στοχευμένες και πιο εξατομικευμένες στρατηγικές πρόληψης.
Η συνδυαστική αξιοποίηση μοριακών εργαλείων, ψηφιακών τεχνολογιών και διεθνούς συνεργασίας δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ουσιαστική βελτίωση στην έγκαιρη διάγνωση και, τελικά, στην πρόγνωση των γυναικών που διατρέχουν κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου των ωοθηκών.
Το έργο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα έρευνας και καινοτομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Horizon Europe, στο πλαίσιο του Grant Agreement No 101214318 – DISARM. Όπως επισημαίνεται, οι απόψεις που διατυπώνονται ανήκουν στους συγγραφείς και δεν αντανακλούν κατ’ ανάγκην τις θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του HaDEA.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Εξέταση αίματος υπόσχεται πιο στοχευμένη θεραπεία στον καρκίνο ωοθηκών
Νανοσωματίδια: Νέα ελπίδα για τον μεταστατικό καρκίνο των ωοθηκών
