Νέα δεδομένα δείχνουν ότι η παρέμβαση στα ανοσοκύτταρα του εντέρου μπορεί να ανακόψει την εξάπλωση της παθολογίας του Πάρκινσον προς τον εγκέφαλο.
- Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Νέα ερευνητικά δεδομένα φωτίζουν τον τρόπο με τον οποίο η νόσος Πάρκινσον φαίνεται να ξεκινά από το έντερο και να εξαπλώνεται προς τον εγκέφαλο, με τη μεσολάβηση κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος. Η ανακάλυψη ανοίγει τον δρόμο για μια εντελώς νέα θεραπευτική στρατηγική, που θα μπορούσε να επιτρέψει παρέμβαση πολύ πριν την εμφάνιση των κινητικών συμπτωμάτων.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε ποντίκια από επιστήμονες του UK Dementia Research Institute στο University College London (UCL) και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, με χρηματοδότηση από την Chan Zuckerberg Initiative.
Η θεωρία ότι το Πάρκινσον ξεκινά από το έντερο
Εδώ και χρόνια, οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η νόσος Πάρκινσον ενδέχεται να ξεκινά στο έντερο. Ένας βασικός λόγος είναι ότι μία από τις πρώτες περιοχές του εγκεφάλου που προσβάλλονται είναι ο ραχιαίος κινητικός πυρήνας του πνευμονογαστρικού νεύρου, το οποίο συνδέεται άμεσα με το γαστρεντερικό σύστημα.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν ήταν σαφές πώς ακριβώς η παθολογική διεργασία μεταφέρεται από το έντερο στον εγκέφαλο.
Ο ρόλος-κλειδί των μακροφάγων του εντέρου
Η νέα έρευνα εντοπίζει καθοριστικό ρόλο στα μακροφάγα του εντέρου, εξειδικευμένα κύτταρα του ανοσοποιητικού που λειτουργούν ως «πρώτη γραμμή άμυνας», καταστρέφοντας επιβλαβείς παράγοντες.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα μακροφάγα αυτά προσλαμβάνουν (καταπίνουν) την τοξική πρωτεΐνη άλφα-συνουκλεΐνη, η οποία αποτελεί βασικό παθολογικό χαρακτηριστικό της νόσου Πάρκινσον. Στη συνέχεια, όμως, εμφανίζουν δυσλειτουργία στο λυσοσωμικό τους σύστημα, το οποίο είναι υπεύθυνο για την αποδόμηση των κυτταρικών αποβλήτων.
Αντί να εξουδετερώνεται, η παθολογική πρωτεΐνη φαίνεται τελικά να «μεταφέρεται» μέσω του ανοσοποιητικού.
Πώς η νόσος φτάνει από το έντερο στον εγκέφαλο
Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα δυσλειτουργικά μακροφάγα ενεργοποιούν Τ-λεμφοκύτταρα, κύτταρα της προσαρμοστικής ανοσίας. Τα «εκπαιδευμένα στο έντερο» Τ κύτταρα μεταναστεύουν στη συνέχεια από το γαστρεντερικό σύστημα προς τον εγκέφαλο, συμβάλλοντας στη διασπορά της τοξικής άλφα-συνουκλεΐνης.
Για τις ανάγκες της μελέτης, οι ερευνητές απομόνωσαν λανθασμένα αναδιπλωμένη άλφα-συνουκλεΐνη από εγκεφάλους ανθρώπων που είχαν αποβιώσει με Πάρκινσον και την εισήγαγαν σε πολύ μικρές ποσότητες στο λεπτό έντερο ποντικών. Η πορεία της πρωτεΐνης παρακολουθήθηκε από το έντερο έως τον εγκέφαλο.
Μείωση μακροφάγων – λιγότερη εξάπλωση της νόσου
Ένα από τα πιο κρίσιμα ευρήματα της μελέτης ήταν ότι, όταν οι επιστήμονες μείωσαν τον αριθμό των μακροφάγων του εντέρου πριν από την έγχυση της άλφα-συνουκλεΐνης, παρατηρήθηκε:
-
σημαντικά χαμηλότερη παρουσία τοξικής πρωτεΐνης στον εγκέφαλο
-
βελτίωση των κινητικών συμπτωμάτων στα ποντίκια
Το αποτέλεσμα αυτό υποδεικνύει μια πιθανή νέα θεραπευτική κατεύθυνση: τη στόχευση των ανοσοκυττάρων του εντέρου, ώστε να αποτραπεί η μεταφορά της παθολογίας προς τον εγκέφαλο.
Γιατί τα συμπτώματα στο έντερο προηγούνται
Παλαιότερες μελέτες έχουν δείξει ότι 50% έως 90% των ασθενών με Πάρκινσον εμφανίζουν γαστρεντερικά συμπτώματα πολύ πριν από τα κινητικά, όπως χρόνια δυσκοιλιότητα, ακόμη και δεκαετίες πριν από τη διάγνωση.
Οι ασθενείς διακρίνονται σε δύο κατηγορίες:
– «body-first», όπου η νόσος ξεκινά στο σώμα (περίπου τα δύο τρίτα των περιπτώσεων)
– «brain-first», όπου ξεκινά απευθείας από τον εγκέφαλο
Η νέα μελέτη ενισχύει ισχυρά τη θεωρία της «body-first» έναρξης.
Επόμενα βήματα: πρώιμη διάγνωση και νέοι στόχοι φαρμάκων
Η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει να μελετήσει περαιτέρω τον ρόλο του ανοσοποιητικού στη νευροεκφύλιση και να διερευνήσει αν δείκτες φλεγμονής στο αίμα μπορούν να αξιοποιηθούν ως πρώιμα διαγνωστικά εργαλεία για τη νόσο Πάρκινσον.
Τι λένε οι ερευνητές
Η συν-επικεφαλής της μελέτης, Dr Soyon Hong, Group Leader στο UK Dementia Research Institute στο UCL, δήλωσε: «Η μελέτη μας δείχνει ότι τα ανοσοκύτταρα δεν είναι απλοί παρατηρητές στη νόσο Πάρκινσον. Τα μακροφάγα του εντέρου αντιδρούν, αλλά με δυσλειτουργικό τρόπο. Αυτό μας δίνει την ευκαιρία να σκεφτούμε πώς μπορούμε να ενισχύσουμε τη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού ώστε να επιβραδυνθεί ή να σταματήσει η εξάπλωση της νόσου».
Ο επίσης συν-επικεφαλής, Dr Tim Bartels, σημείωσε: «Οι νευροεκφυλιστικές νόσοι εξελίσσονται αργά, σε βάθος δεκαετιών. Αν κατανοήσουμε πώς ξεκινά το Πάρκινσον στο σώμα, ίσως μπορέσουμε να αναπτύξουμε απλές εξετάσεις αίματος για προσυμπτωματικό έλεγχο — πολύ πριν αρχίσει η βλάβη στον εγκέφαλο».
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Φυτοφάρμακο συνδέεται με υπερδιπλάσιο κίνδυνο Πάρκινσον
Πάρκινσον: Θεραπεία βλαστοκυττάρων δείχνει αναστροφή της νόσου
