Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει όλο και πιο βαθιά στην ογκολογία, τόσο στην έρευνα όσο και στην κλινική πράξη. Την ίδια ώρα, οι ασθενείς χρησιμοποιούν AI εργαλεία για να κατανοήσουν τη διάγνωση, τις θεραπευτικές επιλογές, τις παρενέργειες και την πρόγνωσή τους. Ωστόσο, νέα μελέτη του Penn Medicine δείχνει ότι η online ενημέρωση για το θέμα παραμένει ανεπαρκής.
- Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Η έρευνα, που παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο της American Society of Clinical Oncology στο Σικάγο, διαπιστώνει ότι οι διαθέσιμες ιστοσελίδες και τα βίντεο για την τεχνητή νοημοσύνη και τη φροντίδα του καρκίνου είναι περιορισμένα, συχνά χαμηλής ποιότητας, δύσκολα στην ανάγνωση και δεν καλύπτουν επαρκώς τους κινδύνους από τη χρήση AI εργαλείων από τους ασθενείς.
Το εύρημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ασθενείς δεν αναζητούν απλώς πληροφορίες στο διαδίκτυο, αλλά συνομιλούν απευθείας με chatbots για ευαίσθητα ζητήματα υγείας.
Οι ασθενείς ήδη ρωτούν τα AI εργαλεία για τη θεραπεία τους
Ο Henry Litt, MD, αιματολόγος-ογκολόγος και senior author της μελέτης, σημείωσε ότι οι γιατροί ακούνε όλο και συχνότερα ασθενείς να αναφέρουν κάτι που τους είπε ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης. Αυτό δείχνει ότι η χρήση της τεχνολογίας δεν αποτελεί θεωρητικό σενάριο, αλλά ήδη μέρος της πραγματικότητας στην ογκολογική φροντίδα.
Οι κλινικοί γιατροί έχουν συνηθίσει να εξηγούν στους ασθενείς τους κινδύνους μιας θεραπείας, μιας παρενέργειας ή μιας ιατρικής πράξης. Όμως η ενημέρωση για τους κινδύνους της παραπληροφόρησης από AI εργαλεία αποτελεί ένα νέο πεδίο, για το οποίο δεν υπάρχουν ακόμη επαρκείς ασθενοκεντρικοί πόροι.
Στόχος της μελέτης ήταν να καταγράψει τι θα έβρισκε ένας ασθενής αν αναζητούσε στο Google ή στο YouTube πληροφορίες για το πώς μπορεί να χρησιμοποιήσει την τεχνητή νοημοσύνη στην κατανόηση της φροντίδας του για τον καρκίνο.
Τι εξέτασαν οι ερευνητές του Penn Medicine
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής την Pearl Subramanian, MD, ειδικευόμενη εσωτερικής παθολογίας, εξέτασε τα πρώτα 320 αποτελέσματα από αναζητήσεις στο Google και στο YouTube με κοινές λέξεις-κλειδιά που σχετίζονται με τον καρκίνο και την τεχνητή νοημοσύνη.
Το υλικό περιλάμβανε ειδησεογραφικά άρθρα, αναρτήσεις σε ιστοσελίδες νοσοκομείων και οργανισμών υγείας, εκπαιδευτικούς πόρους από κρατικούς φορείς και επιστημονικές εταιρείες, καθώς και βίντεο από influencers και άλλες πηγές.
Μετά την αφαίρεση περιεχομένου που δεν αφορούσε άμεσα την AI και την ογκολογική φροντίδα ή δεν απευθυνόταν στο ευρύ κοινό, οι ερευνητές κατέληξαν σε 52 ιστοσελίδες και 29 βίντεο για την τελική ανάλυση.
Μόνο ένα μικρό μέρος του περιεχομένου κρίθηκε υψηλής ποιότητας
Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά. Μόνο 17 από τις 52 ιστοσελίδες, δηλαδή το 33%, και μόλις 7 από τα 29 βίντεο, δηλαδή το 23%, κρίθηκαν υψηλής ποιότητας.
Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε επικυρωμένα εργαλεία για να αξιολογήσει την αναγνωσιμότητα των ιστοσελίδων και τη συνολική ποιότητα ιστοσελίδων και βίντεο με βάση τις βέλτιστες πρακτικές για την ενημέρωση των καταναλωτών σε θέματα υγείας.
Το πρόβλημα δεν περιορίστηκε στην ποιότητα. Παρότι η American Medical Association και τα National Institutes of Health συνιστούν οι πληροφορίες υγείας για το κοινό να γράφονται σε επίπεδο κατανόησης αντίστοιχο με τις τάξεις 6 έως 8, η διάμεση αναγνωσιμότητα των ιστοσελίδων βρισκόταν σε επίπεδο κολεγίου. Αυτό σημαίνει ότι μεγάλο μέρος του υλικού είναι δύσκολο για τον μέσο ασθενή.
Οι κίνδυνοι της AI συχνά απουσιάζουν
Ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα αφορά την ασφάλεια. Μόνο το 15% των ιστοσελίδων ανέφερε τον κίνδυνο των λεγόμενων AI hallucinations, δηλαδή περιπτώσεων όπου ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης παράγει λανθασμένες ή επινοημένες πληροφορίες με πειστικό τρόπο.
Πολλοί διαθέσιμοι πόροι συζητούσαν την ασφάλεια της AI κυρίως από την οπτική των γιατρών, των νοσοκομείων και των συστημάτων υγείας. Εξηγούσαν, δηλαδή, πώς η τεχνητή νοημοσύνη ενσωματώνεται στην κλινική πράξη, αλλά όχι ποιοι κίνδυνοι προκύπτουν όταν οι ίδιοι οι ασθενείς τη χρησιμοποιούν απευθείας.
Αυτό αφήνει σημαντικό κενό. Ένας ασθενής μπορεί, για παράδειγμα, να ρωτήσει ένα chatbot αν μια παρενέργεια που βιώνει είναι φυσιολογική. Το εργαλείο μπορεί να δώσει σωστή και χρήσιμη απάντηση. Μπορεί όμως και να παραγάγει λανθασμένη πληροφορία, οδηγώντας τον ασθενή να αγνοήσει ένα σοβαρό σύμπτωμα αντί να επικοινωνήσει με την ιατρική ομάδα του.
Το κρίσιμο ζήτημα του ιατρικού ιστορικού
Ένας ακόμη κίνδυνος αφορά το πλαίσιο. Τα AI εργαλεία δεν έχουν πάντα πρόσβαση στο πλήρες ιατρικό ιστορικό του ασθενούς, στις θεραπείες που λαμβάνει, στις συννοσηρότητες, στις εξετάσεις ή στις ιδιαιτερότητες της περίπτωσής του.
Αυτό μπορεί να αλλάξει ριζικά την απάντηση που θα έδινε ένας γιατρός. Μια παρενέργεια που φαίνεται ήπια σε έναν γενικό οδηγό μπορεί να έχει ιδιαίτερη σημασία για έναν ασθενή με συγκεκριμένο τύπο καρκίνου, συγκεκριμένο θεραπευτικό σχήμα ή αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών.
Η Pearl Subramanian τόνισε ότι οι γιατροί θα συνεχίσουν να συνιστούν στους ασθενείς να απευθύνονται στην ιατρική ομάδα τους ως βασική πηγή πληροφόρησης. Αναγνώρισε, όμως, ότι οι ασθενείς πάντα αναζητούσαν και άλλες πηγές. Πλέον, αυτές οι πηγές περιλαμβάνουν και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, άρα χρειάζονται σαφείς οδηγίες ασφαλούς χρήσης.
Γιατί χρειάζονται νέοι, απλοί και αξιόπιστοι πόροι για τους ασθενείς
Οι συγγραφείς της μελέτης βλέπουν τα ευρήματα ως σαφή πρόσκληση για δράση προς συστήματα υγείας, ογκολογικά κέντρα και επιστημονικές εταιρείες. Οι ασθενείς χρειάζονται αξιόπιστες, κατανοητές και πρακτικές πληροφορίες για το πώς μπορούν να χρησιμοποιούν την AI χωρίς να θέτουν σε κίνδυνο τη φροντίδα τους.
Αυτό σημαίνει ότι οι πόροι πρέπει να γράφονται σε απλή γλώσσα, να εξηγούν με σαφήνεια τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει ένα AI εργαλείο και να περιλαμβάνουν βασικές αρχές ασφάλειας. Χρειάζεται επίσης να αναφέρουν πότε ο ασθενής πρέπει να επικοινωνεί άμεσα με την ιατρική ομάδα του και να μην βασίζεται σε απαντήσεις ενός chatbot.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η εκπαίδευση των ασθενών πρέπει να αποτελέσει βασικό μέρος κάθε στρατηγικής ενσωμάτωσης της AI στην ογκολογία. Η τεχνολογία δεν μπορεί να εισέρχεται στην κλινική πράξη χωρίς παράλληλη ενημέρωση των ανθρώπων που θα επηρεαστούν περισσότερο από αυτήν.
Μόνο ένα στα τέσσερα αποτελέσματα ήταν πραγματικά σχετικό για ασθενείς
Ο Ronac Mamtani, MD, κάτοχος της David J. Vaughn MD Professorship in GU Oncology και faculty advisor της μελέτης, επισήμανε ότι μόνο ένα στα τέσσερα αποτελέσματα που εντοπίστηκαν στις αναζητήσεις κρίθηκε σχετικό με τους ασθενείς. Από αυτά, μόνο περίπου ένα στα τρία ήταν υψηλής ποιότητας.
Αυτό σημαίνει ότι ένας ασθενής που αναζητά πληροφορίες για την AI και τον καρκίνο μπορεί να δυσκολευτεί σημαντικά να βρει χρήσιμο, κατανοητό και αξιόπιστο υλικό. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η ύπαρξη παραπληροφόρησης, αλλά και η έλλειψη καλής πληροφόρησης.
Καθώς η AI ενσωματώνεται όλο και περισσότερο στην ογκολογική φροντίδα, η ασθενοκεντρική ενημέρωση δεν μπορεί να μένει πίσω. Αν οι ασθενείς δεν κατανοούν τα όρια των εργαλείων που χρησιμοποιούν, τότε η καινοτομία μπορεί να συνοδευτεί από νέες μορφές κινδύνου.
Το Penn Medicine και το βάρος της ογκολογικής καινοτομίας
Το Penn Medicine αποτελεί ένα από τα κορυφαία ακαδημαϊκά ιατρικά κέντρα διεθνώς, με αποστολή που συνδυάζει ιατρική εκπαίδευση, βιοϊατρική έρευνα, φροντίδα ασθενών και κοινωνική προσφορά.
Ο οργανισμός περιλαμβάνει το University of Pennsylvania Health System και την Perelman School of Medicine, την πρώτη ιατρική σχολή των ΗΠΑ, που ιδρύθηκε το 1765. Η σχολή κατατάσσεται σταθερά ανάμεσα στους κορυφαίους αποδέκτες χρηματοδότησης από τα National Institutes of Health.
Οι ομάδες του Penn Medicine έχουν συνδεθεί με σημαντικές καινοτομίες στη σύγχρονη ιατρική, μεταξύ αυτών η θεραπεία CAR T για τον καρκίνο και η τεχνολογία mRNA που αξιοποιήθηκε στα εμβόλια κατά της COVID-19. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η νέα μελέτη για την AI και τον καρκίνο δεν αφορά μόνο την ποιότητα της online πληροφορίας, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η καινοτομία πρέπει να μεταφράζεται σε ασφαλή, κατανοητή και χρήσιμη γνώση για τους ασθενείς.
Το βασικό μήνυμα για την επόμενη ημέρα της AI στην ογκολογία
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αλλάξει την ογκολογία, από την έρευνα και τη διάγνωση έως την υποστήριξη κλινικών αποφάσεων. Όμως η χρήση της από τους ίδιους τους ασθενείς δημιουργεί νέες ανάγκες.
Οι ασθενείς θα συνεχίσουν να ρωτούν, να ψάχνουν και να δοκιμάζουν εργαλεία AI. Το ζητούμενο δεν είναι να αγνοηθεί αυτή η πραγματικότητα, αλλά να πλαισιωθεί σωστά. Χρειάζονται αξιόπιστες οδηγίες, απλή γλώσσα, σαφείς προειδοποιήσεις και συνεχής υπενθύμιση ότι η ιατρική ομάδα παραμένει η κύρια πηγή εξατομικευμένης πληροφόρησης.
Η μελέτη του Penn Medicine δείχνει ότι το σημερινό ψηφιακό περιβάλλον δεν καλύπτει επαρκώς αυτή την ανάγκη. Και όσο η AI αποκτά μεγαλύτερο ρόλο στην ογκολογία, η ποιοτική ενημέρωση των ασθενών γίνεται όχι συμπλήρωμα, αλλά προϋπόθεση ασφαλούς χρήσης.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Βιοτεχνολογία: Η νέα στρατηγική πρόκληση για την υγεία
Η Revolution μπορεί να γίνει ο επόμενος μεγάλος παίκτης της ογκολογίας
