Σε περίπου 20,6 εκατομμύρια ανήλθαν οι νέες διαγνώσεις καρκίνου παγκοσμίως το 2024, ενώ 9,8 εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ένας στους πέντε ανθρώπους θα εμφανίσει τη νόσο, με τα νέα περιστατικά να αναμένεται να αυξηθούν κατά 67% έως το 2050.
Ο καρκίνος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο. Νέα επιστημονική ανάλυση δείχνει ότι σχεδόν ένας στους πέντε ανθρώπους θα εμφανίσει κάποια μορφή καρκίνου κατά τη διάρκεια της ζωής του.
Τα νεότερα στοιχεία προέρχονται από ερευνητές της Αμερικανικής Αντικαρκινικής Εταιρείας και του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο, ο οποίος αποτελεί τον εξειδικευμένο οργανισμό του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τη νόσο.
Η μελέτη «Global Cancer Statistics 2024» δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο του 2026 και βασίζεται στις εκτιμήσεις του GLOBOCAN για 34 μορφές καρκίνου σε 186 χώρες. Τα στοιχεία αποτυπώνουν μεγάλες γεωγραφικές ανισότητες στην πρόληψη, στη διάγνωση και στην πρόσβαση στις θεραπείες.
Περίπου 21 εκατ. νέες διαγνώσεις και 9,8 εκατ. θάνατοι
Το 2024 καταγράφηκαν παγκοσμίως περίπου 20,6 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου και 9,8 εκατομμύρια θάνατοι από τη νόσο.
Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι περίπου ένας στους πέντε ανθρώπους θα διαγνωστεί με καρκίνο κάποια στιγμή στη ζωή του. Παράλληλα, ένας στους εννέα άνδρες και μία στις δεκατρείς γυναίκες αναμένεται να πεθάνουν από κάποια μορφή της νόσου.
Η καθηγήτρια Θεραπευτικής, Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και ο καθηγητής Θεραπευτικής, Ογκολογίας και Αιματολογίας Θάνος Δημόπουλος επισημαίνουν ότι τα δεδομένα αναδεικνύουν την ανάγκη για αποτελεσματικότερη πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση και ισότιμη πρόσβαση στις σύγχρονες θεραπείες.
Η αύξηση των περιστατικών δεν αντανακλά μόνο την εξέλιξη της νόσου. Συνδέεται επίσης με τη γήρανση του πληθυσμού, την αύξηση του προσδόκιμου ζωής και τη διεύρυνση του παγκόσμιου πληθυσμού.
Αύξηση 67% έως το 2050
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι προβλέψεις για τις επόμενες δεκαετίες. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα νέα περιστατικά καρκίνου θα φτάσουν περίπου τα 34 εκατομμύρια ετησίως έως το 2050.
Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σε αύξηση κατά 67% σε σχέση με το 2024 και βασίζεται αποκλειστικά στις προβλεπόμενες δημογραφικές μεταβολές, δηλαδή στη γήρανση και στην αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού.
Η πραγματική επιβάρυνση μπορεί να αποδειχθεί ακόμη μεγαλύτερη, εφόσον δεν περιοριστούν σημαντικοί παράγοντες κινδύνου. Σε αυτούς περιλαμβάνονται το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η παχυσαρκία, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας και οι λοιμώξεις που συνδέονται με συγκεκριμένες μορφές καρκίνου.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποιεί επίσης ότι, χωρίς άμεση δράση, τα νέα περιστατικά μπορεί να πλησιάσουν τα 35 εκατομμύρια τον χρόνο έως το 2050.
Στην πρώτη θέση ο καρκίνος του πνεύμονα
Ο καρκίνος του πνεύμονα κατέχει την πρώτη θέση παγκοσμίως τόσο στις νέες διαγνώσεις όσο και στους θανάτους.
Το 2024 καταγράφηκαν σχεδόν 2,6 εκατομμύρια νέα περιστατικά, τα οποία αντιστοιχούν στο 13% του συνόλου των διαγνώσεων. Την ίδια χρονιά, περίπου 1,9 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν από τη νόσο, αριθμός που αντιπροσωπεύει το 19% όλων των θανάτων από καρκίνο.
Το κάπνισμα παραμένει ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου. Οι ειδικοί τονίζουν, επομένως, την ανάγκη ενίσχυσης των προγραμμάτων διακοπής καπνίσματος, περιορισμού της έκθεσης στο παθητικό κάπνισμα και διεύρυνσης του προσυμπτωματικού ελέγχου στις ομάδες υψηλού κινδύνου.
Καρκίνος του μαστού: 2,4 εκατ. νέα περιστατικά
Ο καρκίνος του μαστού ήταν η δεύτερη συχνότερη μορφή καρκίνου παγκοσμίως, με περίπου 2,4 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις και 694.000 θανάτους το 2024.
Παράλληλα, αποτέλεσε τη συχνότερα διαγνωσμένη μορφή καρκίνου στις γυναίκες και την κυριότερη αιτία θανάτου από καρκίνο στον γυναικείο πληθυσμό.
Η έγκαιρη διάγνωση μέσω οργανωμένων προγραμμάτων μαστογραφικού ελέγχου μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την πρόγνωση. Ωστόσο, η πρόσβαση στον έλεγχο και στις κατάλληλες θεραπείες παραμένει άνιση μεταξύ των χωρών.
Καρκίνος του παχέος εντέρου: Δεύτερη αιτία θανάτου
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου ήταν η τρίτη συχνότερα διαγνωσμένη κακοήθεια και η δεύτερη σημαντικότερη αιτία θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως.
Οι νέες διαγνώσεις ξεπέρασαν τα 2 εκατομμύρια, ενώ περίπου 918.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από τη νόσο.
Η ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό, η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή, η διατροφή και η κατανάλωση αλκοόλ επηρεάζουν τον κίνδυνο. Ο προσυμπτωματικός έλεγχος μπορεί να εντοπίσει προκαρκινικές αλλοιώσεις και να μειώσει τόσο την επίπτωση όσο και τη θνησιμότητα.
Οι αριθμοί για ήπαρ, στομάχι και προστάτη
Ο καρκίνος του ήπατος συνδέθηκε με περίπου 843.000 νέα περιστατικά και 732.000 θανάτους, καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση στις αιτίες θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως.
Ο καρκίνος του στομάχου προκάλεσε περίπου 980.000 νέες διαγνώσεις και 642.000 θανάτους. Τα υψηλότερα ποσοστά εμφάνισης καταγράφηκαν στην Ανατολική Ασία.
Ο καρκίνος του προστάτη ήταν η δεύτερη συχνότερη μορφή καρκίνου στους άνδρες, με περίπου 1,5 εκατομμύριο νέες διαγνώσεις και 420.000 θανάτους.
Η θνησιμότητα παρουσίασε δυσανάλογα υψηλά επίπεδα στην Καραϊβική και στην υποσαχάρια Αφρική, όπου η νόσος αποτελεί συχνά μία από τις κυριότερες αιτίες θανάτου από καρκίνο στους άνδρες.
Καρκίνος του παγκρέατος: Λιγότερα περιστατικά, υψηλή θνησιμότητα
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί ο καρκίνος του παγκρέατος. Παρότι κατέχει μόλις την ενδέκατη θέση ως προς τον αριθμό των νέων περιστατικών, αποτελεί την έκτη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο.
Το 2024 προκάλεσε περίπου 491.000 θανάτους παγκοσμίως.
Η υψηλή θνησιμότητα συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την καθυστερημένη διάγνωση. Η νόσος συχνά δεν προκαλεί ειδικά συμπτώματα στα αρχικά στάδια, ενώ οι διαθέσιμες επιλογές θεραπείας παραμένουν περιορισμένες όταν ο όγκος έχει ήδη εξαπλωθεί.
Γιατί παραμένουν υψηλοί οι θάνατοι παρά την πρόοδο της Ιατρικής
Η πρόοδος στην Ογκολογία έχει βελτιώσει σημαντικά την επιβίωση για αρκετές μορφές καρκίνου. Νέες χειρουργικές τεχνικές, στοχευμένες θεραπείες, ανοσοθεραπείες και ακριβέστερες διαγνωστικές μέθοδοι προσφέρουν περισσότερες επιλογές στους ασθενείς.
Ωστόσο, τα οφέλη δεν κατανέμονται ισότιμα.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι σχεδόν οι μισοί θάνατοι από καρκίνο θα μπορούσαν να συνδέονται με δυνητικά τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου. Ένα επιπλέον σημαντικό ποσοστό μπορεί να προληφθεί μέσω της έγκαιρης διάγνωσης και της έγκαιρης, κατάλληλης θεραπείας.
Η έκβαση της νόσου δεν εξαρτάται μόνο από τον τύπο ή το στάδιο του καρκίνου. Εξαρτάται επίσης από τη χώρα κατοικίας, την οικονομική κατάσταση, την ύπαρξη οργανωμένων προγραμμάτων πρόληψης και την πρόσβαση σε εξειδικευμένες υπηρεσίες υγείας.
Καρκίνος του τραχήλου της μήτρας: Μια σε μεγάλο βαθμό προλήψιμη νόσος
Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των ανισοτήτων στην πρόληψη και στην περίθαλψη.
Ο εμβολιασμός κατά του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων, γνωστού ως HPV, και ο τακτικός προληπτικός έλεγχος μπορούν να προλάβουν μεγάλο μέρος των περιστατικών και των θανάτων.
Παρά τα διαθέσιμα μέσα πρόληψης, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας παραμένει η κυριότερη αιτία θανάτου από καρκίνο στις γυναίκες 26 χωρών. Οι περισσότερες βρίσκονται στην υποσαχάρια Αφρική, ενώ ορισμένες εντοπίζονται στη Νότια και στην Κεντρική Αμερική.
Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η επιστημονική πρόοδος δεν αρκεί χωρίς οργανωμένα προγράμματα εμβολιασμού, προληπτικού ελέγχου και θεραπείας.
Διπλάσιος κίνδυνος θανάτου από καρκίνο του μαστού στη Δυτική Αφρική
Οι γυναίκες στη Δυτική Αφρική έχουν περίπου διπλάσια πιθανότητα να πεθάνουν από καρκίνο του μαστού σε σύγκριση με τις γυναίκες στην Αυστραλία και στη Νέα Ζηλανδία.
Η διαφορά καταγράφεται παρότι η επίπτωση του καρκίνου του μαστού στη Δυτική Αφρική βρίσκεται περίπου στο μισό του αντίστοιχου επιπέδου στην Αυστραλία και στη Νέα Ζηλανδία.
Οι επιστήμονες αποδίδουν την ανισότητα κυρίως στην καθυστερημένη διάγνωση, στην περιορισμένη διαθεσιμότητα εξετάσεων και στη δυσκολία πρόσβασης σε χειρουργικές, ακτινοθεραπευτικές και φαρμακευτικές θεραπείες.
Παρόμοιες ανισότητες εμφανίζονται και σε άλλες μορφές καρκίνου, κυρίως στις χώρες με χαμηλότερο επίπεδο οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης.
Η πρόληψη στο επίκεντρο της στρατηγικής
Κάθε χώρα αντιμετωπίζει διαφορετικές ανάγκες και οφείλει να διαμορφώσει ένα σχέδιο προσαρμοσμένο στον πληθυσμό και στις δυνατότητες του συστήματος υγείας της.
Οι ειδικοί επιμένουν, ωστόσο, ότι η πρόληψη πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο κάθε εθνικής στρατηγικής κατά του καρκίνου.
Η διακοπή του καπνίσματος, η αποφυγή ή ο περιορισμός του αλκοόλ, η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, η συστηματική σωματική δραστηριότητα και η προστασία από καρκινογόνες λοιμώξεις μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο.
Εξίσου σημαντική παραμένει η συμμετοχή στα κατάλληλα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου, με βάση την ηλικία, το φύλο, το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό και τις συστάσεις των επαγγελματιών υγείας.
Η αύξηση των περιστατικών έως το 2050 δεν αποτελεί αναπόφευκτη εξέλιξη ως προς ολόκληρη την έκτασή της. Η οργανωμένη πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η καθολική πρόσβαση σε αποτελεσματική θεραπεία μπορούν να αποτρέψουν εκατομμύρια διαγνώσεις και θανάτους.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Καρκίνος: Γιατί οι άνδρες διαγιγνώσκονται συχνότερα σε προχωρημένο στάδιο
Ψαλτοπούλου: Η παχυσαρκία σχετίζεται με πάνω από 60 νοσήματα
