Η κατανάλωση πολλών ζαχαρούχων τροφίμων κατά τη διάρκεια θεραπείας με αντιβιοτικά μπορεί να ενισχύει τη διαταραχή του εντερικού μικροβιώματος, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ζάχαρη, και ιδιαίτερα τα πρόσθετα σάκχαρα, συνδέθηκαν με μεγαλύτερη απώλεια της βακτηριακής ποικιλότητας και υπερανάπτυξη δυνητικά επιβλαβών μικροοργανισμών σε ασθενείς που υποβάλλονταν σε μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων.
Τα αντιβιοτικά είναι γνωστό ότι επηρεάζουν σημαντικά το μικροβίωμα του εντέρου, καθώς μαζί με τα παθογόνα βακτήρια μπορεί να μειώνουν και πληθυσμούς ωφέλιμων μικροοργανισμών.
Η νέα έρευνα δείχνει ότι η διατροφή μπορεί να παίζει σημαντικό ρόλο στο πόσο έντονη θα είναι αυτή η διαταραχή.
Οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι όσο περισσότερη ζάχαρη κατανάλωναν οι ασθενείς κατά τη διάρκεια της αντιβιοτικής θεραπείας, τόσο μεγαλύτερη ήταν η απώλεια της ποικιλότητας των βακτηρίων στο έντερο.
Ιδιαίτερα έντονη ήταν η συσχέτιση με τα πρόσθετα σάκχαρα.
Πάνω από 1.000 δείγματα κοπράνων και 9.400 γεύματα
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε 173 ασθενείς με καρκίνο, οι οποίοι νοσηλεύονταν και λάμβαναν παρατεταμένη αντιβιοτική αγωγή πριν από μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων.
Οι ερευνητές ανέλυσαν περισσότερα από 1.000 δείγματα κοπράνων και κατέγραψαν περισσότερα από 9.400 νοσοκομειακά γεύματα.
Το γεγονός ότι οι ασθενείς κατανάλωναν αποκλειστικά γεύματα που παρασκευάζονταν στο νοσοκομείο έδωσε στους επιστήμονες τη δυνατότητα να γνωρίζουν με μεγάλη ακρίβεια τι και πόσο έτρωγε κάθε συμμετέχων.
Πρόκειται για σημαντικό πλεονέκτημα σε σχέση με πολλές διατροφικές μελέτες, οι οποίες βασίζονται συχνά στη μνήμη των συμμετεχόντων.
24% μικρότερη ποικιλότητα με περισσότερα γλυκά
Οι ερευνητές εξέτασαν τη σχέση μεταξύ διαφορετικών διατροφικών συστατικών και της σύνθεσης του μικροβιώματος.
Τα περισσότερα τρόφιμα δεν φάνηκαν να συνδέονται με σημαντικές μεταβολές στη βακτηριακή ποικιλότητα.
Τα γλυκά, όμως, αποτέλεσαν εξαίρεση.
Για κάθε επιπλέον 3,5 ουγγιές, περίπου 100 γραμμάρια, γλυκών τροφίμων ή ροφημάτων κατά τη διάρκεια της θεραπείας με αντιβιοτικά, η ποικιλότητα του μικροβιώματος μειώθηκε κατά περίπου 24%.
Αύξηση του Enterococcus faecium
Η μείωση της βακτηριακής ποικιλότητας συνοδεύτηκε από αύξηση συγκεκριμένων μικροοργανισμών, μεταξύ των οποίων το Enterococcus faecium.
Το Enterococcus μπορεί να υπάρχει φυσιολογικά στο έντερο χωρίς να προκαλεί πρόβλημα, καθώς συνήθως περιορίζεται από άλλα βακτήρια.
Όταν όμως το μικροβίωμα διαταράσσεται έντονα, για παράδειγμα μετά από θεραπεία με αντιβιοτικά, μπορεί να πολλαπλασιαστεί σημαντικά.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να περάσει από το έντερο στην κυκλοφορία του αίματος και να προκαλέσει σοβαρή λοίμωξη ή ακόμη και σήψη.
Ιδιαίτερη σημασία για τους ασθενείς μετά από μεταμόσχευση
Η συγκεκριμένη ομάδα ασθενών είναι ιδιαίτερα ευάλωτη.
Σε ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση μυελού ή βλαστοκυττάρων, η υπερανάπτυξη Enterococcus έχει συσχετιστεί και με επιδείνωση της νόσου μοσχεύματος κατά ξενιστή, γνωστής ως graft-versus-host disease.
Στην κατάσταση αυτή, τα κύτταρα του δότη αναγνωρίζουν τους ιστούς του λήπτη ως ξένους και αρχίζουν να τους επιτίθενται.
33 φορές περισσότερα Enterococci στα πειραματόζωα
Οι ερευνητές προσπάθησαν να αναπαράγουν τα ευρήματα και σε ποντίκια.
Αρχικά χορήγησαν στα ζώα ένα αντιβιοτικό ευρέος φάσματος, το οποίο προκάλεσε μικρή αύξηση των Enterococcus.
Όταν, όμως, μετά το αντιβιοτικό προστέθηκε και ζάχαρη στη διατροφή τους, τα επίπεδα των συγκεκριμένων βακτηρίων αυξήθηκαν περίπου 16 φορές μέχρι την τρίτη ημέρα και περίπου 33 φορές μέχρι την έκτη ημέρα.
Η υπερανάπτυξη των Enterococcus παρέμεινε για περίπου οκτώ ημέρες μετά τη θεραπεία με αντιβιοτικά.
12% υψηλότερος κίνδυνος θανάτου στην ομάδα με περισσότερη ζάχαρη
Οι ερευνητές εξέτασαν και τις κλινικές εκβάσεις των ασθενών.
Όσοι κατανάλωναν περισσότερη ζάχαρη από τον μέσο όρο εμφάνισαν περίπου 12% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου μετά τη μεταμόσχευση, σε σύγκριση με εκείνους που κατανάλωναν μικρότερες ποσότητες.
Οι ίδιοι οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν αυτή τη μεταβολή σχετικά μικρή αλλά στατιστικά σημαντική.
Ωστόσο, το εύρημα δεν αποδεικνύει ότι η αυξημένη κατανάλωση ζάχαρης ήταν από μόνη της η αιτία της αυξημένης θνησιμότητας.
Γιατί έχει σημασία το μικροβίωμα
Το εντερικό μικροβίωμα αποτελείται από τρισεκατομμύρια βακτήρια, ιούς και άλλους μικροοργανισμούς.
Οι μικροοργανισμοί αυτοί συμβάλλουν στην πέψη, στην παραγωγή βιταμινών, στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και σε πολλές άλλες βιολογικές διεργασίες.
Ένα πλούσιο και ποικιλόμορφο μικροβίωμα θεωρείται γενικά πιο ανθεκτικό απέναντι στην υπερανάπτυξη δυνητικά παθογόνων μικροβίων.
Αντίθετα, όταν η ποικιλότητα μειώνεται σημαντικά, ορισμένα βακτήρια μπορούν να αποκτήσουν πλεονέκτημα και να πολλαπλασιαστούν.
Η διατροφή φαίνεται να καθορίζει μέρος της αντίδρασης στα αντιβιοτικά
Οι ερευνητές εξέτασαν διαφορετικούς τύπους θρεπτικών συστατικών, όπως λίπος, υδατάνθρακες και φυτικές ίνες, αλλά και συγκεκριμένες τροφές.
Το πιο σταθερό εύρημα ήταν η σχέση της αυξημένης κατανάλωσης ζάχαρης με μεγαλύτερη αποσταθεροποίηση του μικροβιώματος.
Ο Jonathan Peled, γιατρός και ερευνητής στο Memorial Sloan Kettering Cancer Center και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, σημείωσε ότι το αποτέλεσμα εμφανιζόταν επανειλημμένα ανεξάρτητα από τον τρόπο με τον οποίο αναλύονταν τα δεδομένα.
Ιδιαίτερα αρνητική εικόνα παρουσίαζαν τα πρόσθετα σάκχαρα.
Δεν γνωρίζουμε ακόμη αν ισχύει το ίδιο για όλους
Οι ίδιοι οι επιστήμονες τονίζουν ότι τα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε πολύ συγκεκριμένη ομάδα ασθενών: ανθρώπους με καρκίνο, οι οποίοι νοσηλεύονταν, λάμβαναν ισχυρές και παρατεταμένες αντιβιοτικές θεραπείες και προετοιμάζονταν για μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων.
Επομένως, δεν μπορεί ακόμη να θεωρηθεί δεδομένο ότι το ίδιο συμβαίνει σε έναν κατά τα άλλα υγιή άνθρωπο που λαμβάνει αντιβιοτικά για λίγες ημέρες, για παράδειγμα για μια απλή λοίμωξη.
Δεν ήταν τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή
Ένας ακόμη σημαντικός περιορισμός είναι ότι η έρευνα δεν ήταν τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή.
Οι ερευνητές δεν χώρισαν δηλαδή τους ασθενείς σε ομάδες με διαφορετικά επίπεδα κατανάλωσης ζάχαρης για να εξετάσουν άμεσα ποια διατροφή προστατεύει καλύτερα το μικροβίωμα.
Για τον λόγο αυτό, η μελέτη δείχνει ισχυρές συσχετίσεις, αλλά δεν μπορεί να αποδείξει πλήρως σχέση αιτίου και αποτελέσματος.
Να περιορίζεται η ζάχαρη όσο παίρνουμε αντιβιοτικά;
Οι ερευνητές θεωρούν ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες πριν εκδοθούν συγκεκριμένες διατροφικές οδηγίες για όλους τους ανθρώπους που λαμβάνουν αντιβιοτικά.
Ωστόσο, δεδομένου ότι η υπερβολική πρόσληψη πρόσθετων σακχάρων ούτως ή άλλως δεν συνιστάται στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής, ο Peled θεωρεί εύλογο να περιορίζεται η κατανάλωση ζαχαρούχων τροφίμων ειδικά κατά την περίοδο της αντιβιοτικής θεραπείας.
Το επόμενο μεγάλο ερώτημα για τους επιστήμονες είναι εάν το ίδιο φαινόμενο παρατηρείται και σε ανθρώπους εκτός νοσοκομείου που λαμβάνουν βραχυχρόνια αντιβιοτική αγωγή.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Τσίχλες χωρίς ζάχαρη και ξυλιτόλη: Νέα μελέτη προβληματίζει
Αντιβιοτικά: Το 91% συνταγογραφείται εκτός θεραπευτικών πρωτοκόλλων
