Νέα βρετανική μελέτη βάζει στο μικροσκόπιο τις έτοιμες βρεφικές τροφές σε σακουλάκια με στόμιο, διαπιστώνοντας ότι πολλές έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα, αλλά χαμηλότερη ενεργειακή και πρωτεϊνική πυκνότητα. Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι αρκετά προϊόντα προσεγγίζουν περισσότερο τη διατροφική σύνθεση ενός smoothie φρούτων παρά μιας ισορροπημένης συμπληρωματικής τροφής.
Νέα ερωτήματα για τη διατροφική αξία ορισμένων από τις πιο δημοφιλείς βρεφικές τροφές σε pouch θέτει μελέτη ερευνητών από το University of Glasgow και το First Steps Nutrition Trust.
Οι επιστήμονες εξέτασαν 298 υγρά ή πολτοποιημένα εμπορικά προϊόντα βρεφικής διατροφής που διατίθενται σε έξι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ στο Ηνωμένο Βασίλειο, αναλύοντας την περιεκτικότητά τους σε ζάχαρη, πρωτεΐνη και ενέργεια.
Το 60% των προϊόντων πωλούνταν σε σακουλάκια με στόμιο – spouted pouches, μια μορφή συσκευασίας που έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής στους γονείς λόγω ευκολίας.
Ωστόσο, σύμφωνα με τους ερευνητές, ελάχιστα από τα συγκεκριμένα προϊόντα συγκέντρωναν τα χαρακτηριστικά που θα ήταν επιθυμητά για μια ισορροπημένη τροφή κατά την περίοδο του απογαλακτισμού.
Περισσότερη ζάχαρη, λιγότερη πρωτεΐνη και ενέργεια
Σε σύγκριση με το μητρικό γάλα και με άλλες κατηγορίες βρεφικών τροφών, τα pouch εμφάνισαν κατά μέσο όρο χαμηλότερα επίπεδα πρωτεΐνης και ενεργειακής πυκνότητας, αλλά υψηλότερη συγκέντρωση σακχάρων.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα προϊόντα με μεγάλη περιεκτικότητα σε πολτοποιημένα φρούτα.
Οι συγγραφείς της μελέτης, η οποία δημοσιεύθηκε στο Archives of Disease in Childhood, σημειώνουν ότι αρκετά έχουν υφή και σύνθεση παρόμοια με εκείνη ενός γλυκού smoothie φρούτων.
Το στοιχείο έχει σημασία, καθώς το NHS αναφέρει ότι τα βρέφη κάτω των 12 μηνών δεν χρειάζονται χυμούς φρούτων ή smoothies, κυρίως λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε σάκχαρα και οξέα και του κινδύνου για την οδοντική υγεία.
Το 70% προωθούνταν για πολύ μικρά βρέφη
Από τα προϊόντα σε pouch που εξέτασαν οι ερευνητές, περίπου 70% απευθύνονταν σε βρέφη κάτω των έξι μηνών, σύμφωνα με τη μελέτη.
Αυτό βρίσκεται σε ένταση με τις συστάσεις δημόσιας υγείας, οι οποίες τοποθετούν την έναρξη εισαγωγής στερεών τροφών περίπου στους έξι μήνες.
Η βρετανική κυβερνητική καθοδήγηση επισημαίνει επίσης ότι τα παιδιά πρέπει σταδιακά να περνούν από τους λείους πουρέδες σε πολτοποιημένες, πιο συμπαγείς και finger foods, ώστε να εκτίθενται σε διαφορετικές υφές και γεύσεις.
Το «χωρίς πρόσθετη ζάχαρη» δεν σημαίνει απαραίτητα λίγο σάκχαρο
Ένα από τα βασικά σημεία της έρευνας αφορά και τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται τα προϊόντα στους γονείς.
Πολλά pouch φέρουν την ένδειξη «χωρίς πρόσθετη ζάχαρη», κάτι που μπορεί εύκολα να εκληφθεί ως ένδειξη ότι το προϊόν είναι χαμηλό σε σάκχαρα.
Ωστόσο, ένα προϊόν μπορεί να μην περιέχει επιτραπέζια ζάχαρη, σιρόπι ή άλλο πρόσθετο γλυκαντικό και παρ’ όλα αυτά να περιέχει σημαντική ποσότητα ελεύθερων σακχάρων από πολτοποιημένα φρούτα.
Οι επίσημες βρετανικές οδηγίες θεωρούν ως ελεύθερα σάκχαρα εκείνα που βρίσκονται σε χυμούς, smoothies, πουρέδες και άλλες μορφές στις οποίες έχει διασπαστεί η φυσική δομή του φρούτου.
Γιατί ολόκληρο το φρούτο δεν είναι το ίδιο με τον πουρέ
Η διάκριση αυτή έχει διατροφική σημασία.
Σε ένα ολόκληρο φρούτο, τα σάκχαρα βρίσκονται εγκλωβισμένα μέσα στην κυτταρική δομή του τροφίμου και καταναλώνονται μαζί με τις φυτικές ίνες και την ανάγκη μάσησης.
Όταν το φρούτο πολτοποιείται πολύ λεπτά ή μετατρέπεται σε χυμό ή smoothie, η δομή αυτή διασπάται και τα σάκχαρα γίνονται περισσότερο διαθέσιμα.
Γι’ αυτό οι βρετανικές κατευθυντήριες οδηγίες κάνουν σαφή διάκριση μεταξύ των σακχάρων που υπάρχουν φυσικά σε άθικτα φρούτα και εκείνων που προέρχονται από χυμούς, smoothies και πολτοποιημένες μορφές.
Οι ερευνητές αμφισβητούν ακόμη και την ταξινόμησή τους ως «τροφές»
Οι συγγραφείς προχωρούν ένα βήμα περισσότερο, θέτοντας το ερώτημα εάν ορισμένα προϊόντα σε pouch θα πρέπει πράγματι να ταξινομούνται και να προωθούνται ως συμπληρωματικές τροφές για βρέφη.
Όπως επισημαίνουν, όταν ένα προϊόν έχει πολύ λεπτόρρευστη υφή, καταναλώνεται από στόμιο και αποτελείται κυρίως από γλυκά πολτοποιημένα φρούτα, η διατροφική του λειτουργία μπορεί να πλησιάζει περισσότερο εκείνη ενός ροφήματος παρά ενός κανονικού γεύματος.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι τέτοιες τροφές δεν θα έπρεπε ουσιαστικά να δίνονται πριν τους 12 μήνες και ότι η κατανάλωσή τους θα πρέπει να παραμένει περιορισμένη και αργότερα.
Κίνδυνος για τα δόντια όταν το μωρό ρουφά απευθείας από το pouch
Δεν παίζει ρόλο μόνο η σύσταση του προϊόντος, αλλά και ο τρόπος κατανάλωσης.
Το NHS συμβουλεύει συγκεκριμένα τους γονείς να μην αφήνουν το μωρό να ρουφά την τροφή απευθείας από το pouch, καθώς η παρατεταμένη επαφή των σακχάρων με τα δόντια μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο τερηδόνας.
Το συγκεκριμένο ζήτημα γίνεται ακόμη σημαντικότερο όταν το προϊόν έχει υψηλή περιεκτικότητα σε πολτοποιημένα φρούτα.
Η ευκολία είναι ο βασικός λόγος που τα επιλέγουν οι γονείς
Τα pouch έχουν κατακτήσει μεγάλο μέρος της αγοράς επειδή μεταφέρονται εύκολα, δεν απαιτούν προετοιμασία και μπορούν να χρησιμοποιηθούν εκτός σπιτιού.
Ακριβώς αυτή η ευκολία, όμως, μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι αποτελούν ισοδύναμη καθημερινή εναλλακτική ενός πλήρους γεύματος.
Το First Steps Nutrition Trust έχει επισημάνει επανειλημμένα ότι οι συσκευασμένες βρεφικές τροφές συχνά χρησιμοποιούν ισχυρισμούς για την υγεία και τη διατροφή, ενώ τα προϊόντα με βάση τα φρούτα μπορεί να εμφανίζουν υψηλή περιεκτικότητα σε ελεύθερα σάκχαρα παρά την ένδειξη «χωρίς πρόσθετη ζάχαρη».
Γιατί οι διαφορετικές υφές έχουν σημασία στον απογαλακτισμό
Η συμπληρωματική διατροφή δεν αφορά μόνο την κάλυψη θερμίδων και θρεπτικών συστατικών.
Αποτελεί επίσης περίοδο κατά την οποία το παιδί εξοικειώνεται με νέες γεύσεις, μυρωδιές και υφές, μαθαίνει να μασά και αναπτύσσει δεξιότητες αυτοσίτισης.
Η υπερβολική εξάρτηση από ομοιογενείς, πολύ γλυκούς πουρέδες ενδέχεται να περιορίσει αυτή την εμπειρία.
Οι επίσημες οδηγίες στη Βρετανία ενθαρρύνουν τη σταδιακή μετάβαση από τον πουρέ σε πιο παχιές, πολτοποιημένες και στη συνέχεια κομματιαστές τροφές, μόλις το παιδί μπορεί να τις διαχειριστεί.
Οι νέες οδηγίες προς τη βιομηχανία
Η βρετανική κυβέρνηση έχει ήδη αναγνωρίσει προβλήματα στη σύσταση και στην προώθηση των εμπορικών τροφών για βρέφη και μικρά παιδιά.
Τον Αύγουστο του 2025 δημοσίευσε εθελοντικές οδηγίες για τη βιομηχανία, με στόχο τη μείωση της ζάχαρης και του αλατιού και τη βελτίωση της επισήμανσης και του marketing των προϊόντων για παιδιά έως 36 μηνών.
Οι κατασκευαστές και οι λιανέμποροι έχουν περιθώριο έως το τέλος Φεβρουαρίου 2027 για να εφαρμόσουν τις αλλαγές.
Οι επιστήμονες ζητούν υποχρεωτικούς κανόνες
Η Dr Vicky Sibson, συν-συγγραφέας της έρευνας και διευθύντρια του First Steps Nutrition Trust, υποστηρίζει ότι η πρόοδος μέχρι στιγμής είναι αργή και ότι μια υποχρεωτική ρυθμιστική προσέγγιση θα ήταν αποτελεσματικότερη.
Οι ερευνητές ζητούν αυστηρότερους κανόνες για:
τη διατροφική σύνθεση,
την περιεκτικότητα σε ζάχαρη,
την ηλικία από την οποία μπορεί να προωθείται ένα προϊόν,
την επισήμανση
και τους διατροφικούς ή υγειονομικούς ισχυρισμούς στις συσκευασίες.
Η κυβέρνηση έχει ήδη προειδοποιήσει ότι θα παρακολουθήσει την εφαρμογή των εθελοντικών κατευθυντήριων γραμμών και μπορεί να εξετάσει πρόσθετα ή εναλλακτικά μέτρα εάν η βιομηχανία δεν ανταποκριθεί.
Δεν σημαίνει ότι κάθε pouch είναι «ανθυγιεινό»
Τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι κάθε βρεφικό προϊόν σε pouch έχει την ίδια σύσταση ή ότι η περιστασιακή χρήση του αποτελεί από μόνη της κίνδυνο για την υγεία.
Το βασικό ζήτημα είναι η συστηματική χρήση πολύ γλυκών, κυρίως φρουτένιων πουρέδων ως υποκατάστατο μιας ποικίλης συμπληρωματικής διατροφής.
Οι γονείς χρειάζεται επομένως να εξετάζουν τη λίστα συστατικών, την περιεκτικότητα σε συνολικά σάκχαρα, το ποσοστό φρούτων και το είδος του προϊόντος, αντί να βασίζονται αποκλειστικά σε φράσεις όπως «φυσικό», «100% φρούτα» ή «χωρίς πρόσθετη ζάχαρη».
Το βασικό μήνυμα για τους γονείς
Η νέα μελέτη δεν προτείνει πανικό ούτε υποστηρίζει ότι ένα περιστασιακό pouch θα βλάψει ένα παιδί.
Αναδεικνύει, όμως, μια ουσιαστική αντίφαση: προϊόντα που παρουσιάζονται ως υγιεινές «πρώτες τροφές» μπορεί στην πράξη να είναι πολύ γλυκά, χαμηλά σε πρωτεΐνη και ενέργεια και περισσότερο παρόμοια με πολτοποιημένα φρουτένια ροφήματα.
Για τους ειδικούς, η περίοδος του απογαλακτισμού πρέπει να βασίζεται κυρίως σε ποικιλία πραγματικών τροφών και υφών, με τα βιομηχανικά pouch να αποτελούν περισσότερο μια επιλογή ευκολίας παρά τη βάση της καθημερινής διατροφής.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Τα 3 υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα σε μια… υγιεινή διατροφή
Υγιεινή διατροφή: Οι τρεις κανόνες των ειδικών και τα λάθη
