Υψηλά επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού επεισοδίου και θανάτου σε μεγάλη μελέτη 17.710 ατόμων. Οι ερευνητές εντόπισαν μάλιστα σχέση δόσης-απόκρισης, χωρίς ωστόσο να αποδεικνύεται ότι το δημοφιλές γλυκαντικό προκαλεί άμεσα τα καρδιαγγειακά συμβάματα.
Ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο γλυκαντικό που συναντάται σε τσίχλες, οδοντόκρεμες, μαρμελάδες, γιαούρτια και παγωτά συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών επεισοδίων, σύμφωνα με νέα μεγάλη μελέτη.
Η ξυλιτόλη είναι μια σακχαροαλκοόλη που υπάρχει φυσικά σε πολύ μικρές ποσότητες σε ορισμένα τρόφιμα. Ωστόσο, χρησιμοποιείται επίσης βιομηχανικά ως γλυκαντικό σε τρόφιμα, ποτά και προϊόντα στοματικής υγιεινής, συχνά σε συγκεντρώσεις που μπορεί να είναι περίπου 1.000 φορές υψηλότερες από εκείνες που απαντώνται φυσικά.
Παρά την ευρεία χρήση της, οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της ξυλιτόλης στην υγεία δεν έχουν μελετηθεί εκτενώς.
Νέα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο ετήσιο συνέδριο της European Society of Cardiology (ESC) στο Μόναχο δείχνουν ότι τα υψηλότερα επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα σχετίζονται με αυξημένη πιθανότητα εμφράγματος, εγκεφαλικού επεισοδίου ή θανάτου.
57% υψηλότερος κίνδυνος μέσα σε έξι χρόνια
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 17.710 άτομα και συνέκριναν το 25% των συμμετεχόντων με τα υψηλότερα επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα με το 25% που είχε τα χαμηλότερα.
Όσοι βρίσκονταν στην ομάδα με τις υψηλότερες συγκεντρώσεις εμφάνισαν 57% μεγαλύτερη πιθανότητα να πεθάνουν ή να υποστούν έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο μέσα σε διάστημα έξι ετών.
Ακόμη και σε ορίζοντα 30 ετών, η ίδια ομάδα παρουσίαζε 18% υψηλότερη πιθανότητα να έχει εμφανίσει ένα από αυτά τα σοβαρά καρδιαγγειακά συμβάματα.
Όταν οι επιστήμονες εξέτασαν και τις ενδιάμεσες ομάδες, τα δεδομένα έδειξαν μια πιθανή σχέση δόσης-απόκρισης: όσο υψηλότερα ήταν τα επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα, τόσο αυξανόταν και ο ρυθμός εμφάνισης καρδιαγγειακών επεισοδίων.
Η συσχέτιση παρέμεινε ανεξάρτητα από ηλικία και φύλο
Η αυξημένη συχνότητα καρδιαγγειακών συμβαμάτων εμφανίστηκε με συνέπεια ανεξάρτητα από βασικά χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων, όπως η ηλικία και το φύλο.
Οι ερευνητές αναφέρουν επίσης ότι η συσχέτιση παρέμεινε ανεξάρτητη από παράγοντες που θα μπορούσαν θεωρητικά να επηρεάζουν την κατανάλωση προϊόντων χαμηλών θερμίδων ή τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Σε αυτούς περιλαμβάνονταν:
- ο δείκτης μάζας σώματος,
- η υπέρταση,
- ο διαβήτης,
- και τα επίπεδα λιπιδίων στο αίμα.
Τα ευρήματα, επομένως, δεν φαίνεται να εξηγούνται αποκλειστικά από το γεγονός ότι άτομα με μεταβολικούς παράγοντες κινδύνου μπορεί να επιλέγουν συχνότερα προϊόντα με γλυκαντικά.
Προηγούμενες μελέτες είχαν συνδέσει την ξυλιτόλη με την πήξη
Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Dr. Marco Witkowski από το πανεπιστημιακό νοσοκομείο Charité στο Βερολίνο, ανέφερε ότι τα νέα αποτελέσματα προστίθενται σε προηγούμενες ενδείξεις που είχαν προκαλέσει προβληματισμό για την ξυλιτόλη.
«Σε προηγούμενες μελέτες δείξαμε ότι η ξυλιτόλη μπορεί να ενισχύσει την ικανότητα των αιμοπεταλίων να σχηματίζουν θρόμβους», εξήγησε.
Η ίδια ερευνητική ομάδα είχε επίσης διαπιστώσει στο παρελθόν ότι υψηλά επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα σχετίζονταν με ανεπιθύμητα καρδιαγγειακά συμβάματα σε άτομα υψηλού κινδύνου κατά τη διάρκεια τριετούς παρακολούθησης.
Η νέα μελέτη επεκτείνει την παρατήρηση σε μεγαλύτερο και γενικότερο πληθυσμό και για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
«Γνωρίζουμε ακόμη πολύ λίγα για την καρδιαγγειακή ασφάλεια»
Ο Witkowski υπογράμμισε ότι τα τεχνητά γλυκαντικά καταναλώνονται συχνά από ανθρώπους που τα θεωρούν πιο υγιεινή επιλογή από τη ζάχαρη.
Παράλληλα, οι ρυθμιστικές αρχές τα έχουν γενικά χαρακτηρίσει ασφαλή για χρήση στις εγκεκριμένες ποσότητες.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, τα νέα μακροχρόνια δεδομένα δείχνουν πόσο περιορισμένες παραμένουν οι γνώσεις για την πιθανή επίδραση της ξυλιτόλης στο καρδιαγγειακό σύστημα.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι χρειάζονται περαιτέρω μελέτες, ιδιαίτερα καθώς αυξάνεται η ποσότητα ξυλιτόλης που χρησιμοποιείται στα σύγχρονα τρόφιμα και προϊόντα χαμηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη.
Οι ειδικοί προειδοποιούν: Η μελέτη δεν αποδεικνύει αιτιότητα
Ο καθηγητής Dan Atar, μέλος της επιτροπής επικοινωνίας της ESC, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, σημείωσε ότι τα γλυκαντικά έχουν ενσωματωθεί σε μεγάλο βαθμό στη σύγχρονη διατροφή και μέχρι σήμερα είχαν λάβει θετικές αξιολογήσεις ασφάλειας από τις αρμόδιες αρχές.
Ωστόσο, τα νέα παρατηρησιακά δεδομένα υποδηλώνουν μια πιθανή μακροχρόνια αρνητική συσχέτιση της ξυλιτόλης με τα καρδιαγγειακά επεισόδια.
Ο ίδιος τόνισε ότι, όπως συμβαίνει με όλες τις παρατηρησιακές μελέτες, δεν μπορεί να αποδειχθεί αιτιώδης σχέση.
Με άλλα λόγια, τα ευρήματα δεν δείχνουν ότι η ξυλιτόλη προκαλεί άμεσα έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο.
Δείχνουν, όμως, ότι η πιθανή συσχέτιση είναι αρκετά ισχυρή ώστε να δικαιολογεί περαιτέρω έρευνα.
Τι λέει το British Heart Foundation
Η Dell Stanford, ανώτερη διαιτολόγος στο British Heart Foundation, σημείωσε ότι οι παράγοντες κινδύνου για την καρδιά συσσωρεύονται σταδιακά στη διάρκεια της ζωής και ότι είναι σημαντικό να γνωρίζουμε αν συστατικά που προστίθενται στα τρόφιμα συμβάλλουν σε αυτόν τον κίνδυνο.
Όπως εξήγησε, πολλοί καταναλωτές θεωρούν προϊόντα με τεχνητά γλυκαντικά πιο υγιεινά και ενδέχεται τελικά να καταναλώνουν μεγαλύτερες ποσότητες από όσες αντιλαμβάνονται.
Η Stanford υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η συγκεκριμένη μελέτη παραμένει παρατηρησιακή.
Επομένως, μπορεί να καταγράψει συσχέτιση μεταξύ υψηλών επιπέδων ξυλιτόλης και καρδιαγγειακών συμβαμάτων, αλλά δεν αποδεικνύει ότι το γλυκαντικό ευθύνεται άμεσα για αυτά.
Δεν σημαίνει ότι πρέπει να επιστρέψουμε στη ζάχαρη
Οι ειδικοί επισημαίνουν επίσης ότι τα νέα ευρήματα δεν αποτελούν λόγο για αύξηση της κατανάλωσης ζάχαρης.
Η υπερβολική πρόσληψη ελεύθερων σακχάρων παραμένει συνδεδεμένη με παχυσαρκία, μεταβολικές διαταραχές και αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Η Stanford σημειώνει ότι το βασικό μήνυμα είναι διαφορετικό: οι πολίτες χρειάζεται να μειώνουν συνολικά την κατανάλωση ιδιαίτερα επεξεργασμένων τροφίμων και ποτών που συχνά περιέχουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης, αλατιού ή γλυκαντικών.
Μια ισορροπημένη διατροφή, με λιγότερα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και περισσότερα φρέσκα, ολόκληρα τρόφιμα, παραμένει σύμφωνα με τους ειδικούς η ασφαλέστερη προσέγγιση για την προστασία της καρδιαγγειακής υγείας.
Τι σημαίνουν πρακτικά τα νέα ευρήματα
Η νέα μελέτη δεν οδηγεί επί του παρόντος σε σύσταση για πλήρη αποφυγή της ξυλιτόλης.
Αναδεικνύει, όμως, την ανάγκη να εξεταστούν πολύ πιο συστηματικά οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις ενός γλυκαντικού που χρησιμοποιείται πλέον σε ευρύ φάσμα καθημερινών προϊόντων.
Η πιθανή σχέση με την ενεργοποίηση των αιμοπεταλίων και τον σχηματισμό θρόμβων αποτελεί έναν βιολογικό μηχανισμό που οι ερευνητές θεωρούν ότι χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.
Μέχρι να υπάρξουν δεδομένα από μελέτες που μπορούν να αποδείξουν ή να αποκλείσουν αιτιώδη σχέση, οι ειδικοί συνιστούν κυρίως μέτρο στην κατανάλωση επεξεργασμένων προϊόντων και αποφυγή της αντίληψης ότι ένα τρόφιμο είναι αυτομάτως «υγιεινό» επειδή δεν περιέχει ζάχαρη.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Ξυλιτόλη: Ανεβάζει 1.000 φορές πιο πάνω τα επίπεδα γλυκόζης
Εγκεφαλικό επεισόδιο: 6 ενέργειες που πρέπει να κάνετε το πρωί
