Τα συμπληρώματα ιχθυελαίου αποτελούν μία από τις πιο δημοφιλείς επιλογές για όσους αναζητούν στήριξη της υγείας του εγκεφάλου. Ωστόσο, νέα διετής κλινική μελέτη από το Keck Medicine of USC δείχνει ότι τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, όταν λαμβάνονται ως συμπλήρωμα, δεν προσφέρουν το γνωστικό όφελος που πολλοί καταναλωτές περιμένουν.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο eBioMedicine, έδειξε ότι τα συμπληρώματα ιχθυελαίου κατάφεραν να αυξήσουν τα επίπεδα DHA στον εγκέφαλο. Παρά την επιτυχία αυτή, οι ερευνητές δεν είδαν βελτίωση στη μνήμη, στη γνωστική απόδοση ή σε απεικονιστικούς δείκτες που συνδέονται με τη γήρανση του εγκεφάλου και τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Τα ευρήματα αμφισβητούν την άποψη ότι τα χάπια ιχθυελαίου μπορούν να λειτουργήσουν ως απλή προληπτική λύση έναντι της γνωστικής έκπτωσης. Παράλληλα, μετατοπίζουν τη συζήτηση από τα μεμονωμένα συμπληρώματα προς τη συνολική ποιότητα της διατροφής, την άσκηση, τον ύπνο και τη γενικότερη υγεία.
Το DHA έφτασε στον εγκέφαλο, αλλά δεν άλλαξε την εικόνα
Οι ερευνητές παρακολούθησαν 365 ενήλικες ηλικίας 55 έως 80 ετών, οι οποίοι κατανάλωναν σπάνια ψάρια, βασική διατροφική πηγή των ωμέγα-3 λιπαρών οξέων. Όλοι οι συμμετέχοντες θεωρήθηκαν αυξημένου κινδύνου για νόσο Αλτσχάιμερ, ενώ σχεδόν οι μισοί, ποσοστό 47%, έφεραν το γονίδιο APOE4, τον ισχυρότερο γνωστό γενετικό παράγοντα κινδύνου για όψιμη έναρξη της νόσου.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες. Η μία λάμβανε καθημερινά συμπλήρωμα ιχθυελαίου με 2.000 mg DHA, ενώ η άλλη λάμβανε placebo. Το DHA, δηλαδή το δοκοσαεξαενοϊκό οξύ, αποτελεί ωμέγα-3 λιπαρό οξύ με σημαντικό ρόλο στη λειτουργία του εγκεφάλου.
Ένα από τα πρώτα ερωτήματα της μελέτης ήταν αν το DHA από τα συμπληρώματα μπορεί πράγματι να φτάσει στον εγκέφαλο. Για να το εξετάσουν, οι επιστήμονες μέτρησαν τα επίπεδά του στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό, το οποίο περιβάλλει τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό.
Μετά από έξι μήνες, τα επίπεδα DHA είχαν αυξηθεί κατά μέσο όρο 17%. Το συμπλήρωμα, επομένως, έφτασε στον στόχο του. Το κρίσιμο ερώτημα ήταν αν αυτή η αύξηση θα οδηγούσε σε μετρήσιμη προστασία της μνήμης και της εγκεφαλικής δομής.
Καμία ουσιαστική βελτίωση στη μνήμη
Η απάντηση ήταν αρνητική. Στο τέλος της διετούς παρακολούθησης, όσοι έλαβαν DHA δεν είχαν καλύτερη επίδοση σε τεστ μνήμης και σκέψης σε σύγκριση με όσους έλαβαν placebo.
Ανάλογη εικόνα έδωσαν και οι απεικονιστικές εξετάσεις εγκεφάλου. Τα συμπληρώματα ιχθυελαίου δεν επιβράδυναν τη συρρίκνωση του ιππόκαμπου, μιας περιοχής του εγκεφάλου που παίζει κεντρικό ρόλο στη μνήμη και χρησιμοποιείται συχνά ως δείκτης εγκεφαλικής γήρανσης και κινδύνου Αλτσχάιμερ.
Ο Hussein Naji Yassine, MD, διευθυντής του USC Center for Personalized Brain Health και επικεφαλής ερευνητής της μελέτης, σημείωσε ότι όλοι θα ήθελαν μια απλή λύση για την πρόληψη του Αλτσχάιμερ. Τα δεδομένα, όμως, δεν υποστηρίζουν τα συμπληρώματα ιχθυελαίου ως προληπτικό μέτρο για την προστασία της εγκεφαλικής υγείας.
Γιατί δεν βοήθησαν τα ωμέγα-3;
Το γεγονός ότι το DHA έφτασε στον εγκέφαλο χωρίς να προσφέρει εμφανές όφελος δημιουργεί νέα επιστημονικά ερωτήματα. Οι ερευνητές εξετάζουν πλέον γιατί ο εγκέφαλος μπορεί να λάβει τα ωμέγα-3, αλλά να μην τα αξιοποιήσει με τρόπο που να μεταφράζεται σε καλύτερη γνωστική λειτουργία.
Μία πιθανή εξήγηση αφορά το πλαίσιο στο οποίο λαμβάνονται τα ωμέγα-3. Ο Yassine και οι συνεργάτες του εκτιμούν, με βάση προηγούμενες έρευνες, ότι τα ωμέγα-3 μπορεί να λειτουργούν καλύτερα όταν εντάσσονται σε ένα συνολικό διατροφικό πρότυπο, όπως η μεσογειακή διατροφή, και όχι όταν λαμβάνονται απομονωμένα ως χάπι.
Η μεσογειακή διατροφή είναι φυσικά πλούσια σε ωμέγα-3 και έχει συσχετιστεί με χαμηλότερο κίνδυνο νόσου Αλτσχάιμερ. Δεν προσφέρει, όμως, μόνο ένα θρεπτικό συστατικό. Συνδυάζει ψάρια, ελαιόλαδο, όσπρια, λαχανικά, φρούτα, ξηρούς καρπούς και χαμηλότερη πρόσληψη υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων, δημιουργώντας ένα ευρύτερο μεταβολικό και αντιφλεγμονώδες περιβάλλον.
Οι ερευνητές θέλουν να κατανοήσουν καλύτερα πώς ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τα ωμέγα-3 και αν παράγοντες όπως η ηλικία, η γενετική προδιάθεση, η συνολική κατάσταση υγείας και το διατροφικό πρότυπο επηρεάζουν την ικανότητά του να τα αξιοποιεί.
Η υγιεινή ζωή παραμένει το ισχυρότερο εργαλείο
Η μελέτη δεν εξέτασε απευθείας τον ρόλο της άσκησης, του ύπνου ή της συνολικής διατροφής. Παρ’ όλα αυτά, οι ερευνητές τονίζουν ότι η διατήρηση της γενικής υγείας παραμένει ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία για τη στήριξη της εγκεφαλικής λειτουργίας και τη μείωση του κινδύνου Αλτσχάιμερ.
Η τακτική σωματική δραστηριότητα, ο ποιοτικός ύπνος και μια ισορροπημένη διατροφή φαίνεται να έχουν μεγαλύτερη σημασία από την απομονωμένη λήψη ενός συμπληρώματος. Όπως εξηγεί ο Yassine, ο εγκέφαλος δεν λειτουργεί ανεξάρτητα από το υπόλοιπο σώμα. Όταν προβλήματα υγείας σε άλλα συστήματα παραμένουν χωρίς αντιμετώπιση, η εγκεφαλική λειτουργία μπορεί να επηρεαστεί αρνητικά.
Η νέα μελέτη δεν ακυρώνει τη σημασία των ωμέγα-3 για τον οργανισμό. Αντίθετα, δείχνει ότι η χορήγησή τους σε μορφή συμπληρώματος δεν αρκεί, από μόνη της, για να προστατεύσει τη μνήμη ή να επιβραδύνει εγκεφαλικές αλλαγές που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Για τους καταναλωτές, το μήνυμα είναι πιο σύνθετο αλλά και πιο πρακτικό: η υγεία του εγκεφάλου δεν χτίζεται γύρω από ένα χάπι. Χρειάζεται συνολικότερη φροντίδα, με διατροφή υψηλής ποιότητας, άσκηση, ύπνο και πρόληψη ή σωστή διαχείριση χρόνιων προβλημάτων υγείας.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Χάπια ιχθυέλαιου: Τι να προσέχουν όσοι πάσχουν από διαβήτη τύπου 2
«Boost εγκεφάλου» με χάπια; Οι γιατροί σηκώνουν κόκκινη σημαία
