Οι άνδρες που έχουν σύντροφο μπορεί να βρίσκουν ευκολότερη την προσπάθεια απώλειας βάρους, σύμφωνα με νέα ποιοτική μελέτη από το Anglia Ruskin University. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι αρκετοί άνδρες αντιμετωπίζουν αρνητικά την έννοια της «δίαιτας» και τη θεωρούν έναν περισσότερο «γυναικείο» χώρο, ενώ η πρακτική υποστήριξη μέσα στο σπίτι φαίνεται να διευκολύνει σημαντικά τις αλλαγές στη διατροφή.
Η απώλεια βάρους δεν εξαρτάται μόνο από το τι υπάρχει στο πιάτο ή από το πόση άσκηση κάνει κάποιος. Το κοινωνικό περιβάλλον, οι αντιλήψεις γύρω από τη δίαιτα και η υποστήριξη από τον σύντροφο μπορεί να παίζουν σημαντικό ρόλο, ιδιαίτερα στους άνδρες.
Αυτό υποδεικνύει νέα μελέτη ερευνητών του Anglia Ruskin University, οι οποίοι διερεύνησαν τον τρόπο με τον οποίο ενήλικοι άνδρες αντιλαμβάνονται τα προγράμματα διαχείρισης βάρους και τι τους βοηθά να παραμένουν σε μια προσπάθεια αλλαγής του τρόπου ζωής.
Οι επιστήμονες πήραν συνεντεύξεις από 24 άνδρες ηλικίας άνω των 30 ετών και διαπίστωσαν ότι η ίδια η λέξη «δίαιτα» είχε συχνά αρνητική φόρτιση.
Για αρκετούς από τους συμμετέχοντες, σήμαινε στέρηση, πείνα, αυστηρούς κανόνες και μια βραχυπρόθεσμη προσπάθεια που αργά ή γρήγορα θα οδηγούσε σε αποτυχία.
Γιατί η «δίαιτα» αποθαρρύνει αρκετούς άνδρες
Ένα από τα πιο σταθερά ευρήματα ήταν ότι οι άνδρες δεν ταυτίζονταν εύκολα με τα παραδοσιακά προγράμματα αδυνατίσματος.
Ορισμένοι τα αντιλαμβάνονταν ως υπερβολικά περιοριστικά, ενώ άλλοι θεωρούσαν ότι σχεδιάζονται κυρίως για γυναίκες.
Οι ερευνητές περιγράφουν αυτή την αντίληψη ως έναν «feminised space», δηλαδή έναν χώρο που κοινωνικά έχει συνδεθεί περισσότερο με το γυναικείο φύλο.
Αυτό μπορούσε να δημιουργεί αμηχανία ή να αποθαρρύνει τους άνδρες από το να ζητήσουν βοήθεια για τη διαχείριση του βάρους τους.
Ένας από τους συμμετέχοντες περιέγραψε μάλιστα μια σχεδόν αυτόματη αντίδραση απέναντι στους περιορισμούς: όταν σκεφτόταν ότι έπρεπε να «κάνει δίαιτα», ένιωθε ότι ένα μέρος του εαυτού του επαναστατούσε απέναντι στην ιδέα.
Ο σύντροφος ως πρακτική υποστήριξη στην καθημερινότητα
Εδώ φαίνεται να αποκτά ιδιαίτερη σημασία ο ρόλος της σχέσης.
Πολλοί από τους άνδρες που συμμετείχαν στη μελέτη ανέφεραν ότι η σύζυγος ή η σύντροφός τους βοηθούσε ουσιαστικά στην προσπάθεια απώλειας βάρους, όχι απαραίτητα μέσω κάποιας επίσημης παρέμβασης αλλά μέσα από καθημερινές επιλογές.
Η βοήθεια μπορούσε να περιλαμβάνει:
- την αγορά πιο υγιεινών τροφίμων,
- την προετοιμασία των γευμάτων,
- την αντικατάσταση γλυκών και θερμιδογόνων σνακ με φρούτα,
- συμβουλές και υπενθυμίσεις,
- ενθάρρυνση για συνέχιση της προσπάθειας.
Ένας συμμετέχων εξήγησε ότι χωρίς τη βοήθεια της συζύγου του, η οποία αγόραζε τα τρόφιμα και μαγείρευε τα βραδινά γεύματα επειδή εκείνος επέστρεφε αργά από τη δουλειά, πιθανότατα δεν θα είχε καταφέρει να φθάσει τόσο μακριά στην προσπάθειά του.
Ένας άλλος σημείωσε ότι το γεγονός πως η σύντροφός του αγόραζε μήλα αντί για σοκολάτες ως σνακ ήταν «η μισή μάχη».
Δεν σημαίνει ότι μια σχέση από μόνη της προκαλεί απώλεια βάρους
Τα ευρήματα χρειάζονται προσεκτική ερμηνεία.
Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι οι άνδρες με σύντροφο χάνουν περισσότερα κιλά από τους άνδρες χωρίς σύντροφο.
Πρόκειται για ποιοτική έρευνα μικρού αριθμού συμμετεχόντων, σχεδιασμένη κυρίως για να διερευνήσει αντιλήψεις, εμπειρίες και συμπεριφορές.
Επιπλέον, οι περισσότεροι συμμετέχοντες ήταν λευκοί και παντρεμένοι, γεγονός που περιορίζει το πόσο εύκολα μπορούν τα αποτελέσματα να γενικευθούν σε όλους τους άνδρες.
Το βασικό μήνυμα είναι περισσότερο ότι η κοινωνική και πρακτική υποστήριξη μέσα στο σπίτι μπορεί να διευκολύνει τη διατήρηση υγιεινότερων συνηθειών.
Η αθέατη πλευρά της αλλαγής διατροφής
Η έρευνα αναδεικνύει και κάτι που συχνά παραβλέπεται: οι διατροφικές επιλογές δεν γίνονται σε κενό.
Το τι θα φάει κάποιος εξαρτάται συχνά από:
- ποιος αγοράζει τα τρόφιμα,
- ποιος μαγειρεύει,
- τι υπάρχει διαθέσιμο στο σπίτι,
- ποιες συνήθειες έχει η οικογένεια,
- πώς αντιμετωπίζει το περιβάλλον του την προσπάθεια αλλαγής.
Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει ισχυρό κίνητρο να χάσει βάρος, αλλά να δυσκολεύεται σημαντικά όταν το περιβάλλον του δεν υποστηρίζει αυτή την προσπάθεια.
Αντίθετα, μικρές αλλαγές στο σπίτι μπορούν να μειώσουν την ανάγκη για συνεχή αυτοέλεγχο.
Γιατί τα κλασικά προγράμματα μπορεί να μην «μιλούν» στους άνδρες
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα προγράμματα διαχείρισης βάρους που απευθύνονται σε άνδρες ίσως είναι αποτελεσματικότερα εάν απομακρυνθούν από την παραδοσιακή γλώσσα της «δίαιτας».
Αντί για μηνύματα που επικεντρώνονται σε:
- στέρηση,
- απαγορευμένες τροφές,
- μέτρηση κάθε θερμίδας,
- αυστηρούς κανόνες,
θα μπορούσαν να δίνουν μεγαλύτερη έμφαση σε:
- καλύτερη ποιότητα τροφίμων,
- φυσική κατάσταση,
- δύναμη,
- αντοχή,
- αθλητικές προκλήσεις,
- συγκεκριμένους και μετρήσιμους στόχους.
Ο καθηγητής Justin Roberts, συν-συγγραφέας της μελέτης και καθηγητής Διατροφικής Φυσιολογίας στο Anglia Ruskin University, υποστηρίζει ότι τα προγράμματα για άνδρες θα μπορούσαν να γίνουν περισσότερο ελκυστικά εάν προσέφεραν γρήγορες αρχικές επιτυχίες, έγκαιρες ανταμοιβές και ένα στοιχείο κοινωνικού ανταγωνισμού.
Περισσότερο «στόχος φυσικής κατάστασης», λιγότερο «δίαιτα»
Η προσέγγιση αυτή δεν σημαίνει ότι η διατροφή παύει να έχει σημασία.
Σημαίνει ότι ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεται μια παρέμβαση μπορεί να επηρεάζει σημαντικά το αν κάποιος θα συμμετάσχει και αν θα παραμείνει σε αυτήν.
Για έναν άνδρα που απορρίπτει την ιδέα της «δίαιτας», ένα πρόγραμμα που παρουσιάζεται ως προσπάθεια για:
περισσότερη δύναμη, καλύτερη αντοχή, βελτίωση της φυσικής κατάστασης και πιο υγιεινές καθημερινές επιλογές
ενδέχεται να είναι πολύ πιο ελκυστικό.
Η παχυσαρκία παραμένει μεγάλο πρόβλημα δημόσιας υγείας
Η σημασία της έρευνας συνδέεται και με τη συνεχιζόμενη αύξηση της παχυσαρκίας σε πολλές χώρες.
Η αποτελεσματική αντιμετώπισή της απαιτεί παρεμβάσεις που δεν περιορίζονται στη συμβουλή «φάε λιγότερο και κινήσου περισσότερο», αλλά λαμβάνουν υπόψη τους ψυχολογικούς, κοινωνικούς και πολιτισμικούς παράγοντες που επηρεάζουν τις καθημερινές επιλογές.
Οι άνδρες, σύμφωνα με τους ερευνητές, ενδέχεται να χρειάζονται διαφορετικό τρόπο προσέγγισης από εκείνον που κυριαρχεί στα παραδοσιακά προγράμματα αδυνατίσματος.
Ο σύντροφος βοηθά, αλλά δεν πρέπει να σηκώνει όλο το βάρος
Ένα ενδιαφέρον στοιχείο της μελέτης είναι ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι άνδρες περιέγραφαν τον εαυτό τους σε περισσότερο «παθητικό» ρόλο: η σύζυγος αγόραζε τα τρόφιμα, μαγείρευε και καθοδηγούσε τις επιλογές.
Αυτό μπορεί να διευκολύνει βραχυπρόθεσμα την απώλεια βάρους, αλλά αναδεικνύει και μια δεύτερη διάσταση.
Για να είναι μια αλλαγή βιώσιμη, ο ίδιος ο άνθρωπος χρειάζεται σταδιακά να αναπτύξει δεξιότητες επιλογής τροφίμων, προγραμματισμού γευμάτων και αυτοδιαχείρισης.
Η υποστήριξη από τον σύντροφο μπορεί να αποτελεί πολύτιμο σύμμαχο, αλλά δεν πρέπει να μετατρέπεται σε πλήρη μεταφορά της ευθύνης.
Η απώλεια βάρους ως κοινή καθημερινή αλλαγή
Το ευρύτερο συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι η επιτυχής διαχείριση του βάρους δεν είναι πάντα ατομική υπόθεση.
Όταν δύο άνθρωποι μοιράζονται κουζίνα, ψώνια, γεύματα και καθημερινές συνήθειες, μια αλλαγή στη διατροφή του ενός αναπόφευκτα επηρεάζει και τον άλλον.
Γι’ αυτό η συμμετοχή του συντρόφου μπορεί να λειτουργήσει ως κοινωνικός ενισχυτής μιας υγιεινότερης συμπεριφοράς.
Το ζητούμενο, σύμφωνα με τους ερευνητές, δεν είναι να δημιουργηθούν «δίαιτες για άνδρες», αλλά παρεμβάσεις που αντιλαμβάνονται καλύτερα πώς οι άνδρες σκέφτονται την απώλεια βάρους, τι τους αποθαρρύνει και ποια κίνητρα μπορούν να τους βοηθήσουν να αλλάξουν μακροπρόθεσμα τρόπο ζωής.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Καρκίνος του προστάτη: 600.000 άνδρες ζουν με τη νόσο στη Βρετανία
Καρκίνος: Γιατί οι άνδρες διαγιγνώσκονται συχνότερα σε προχωρημένο στάδιο
