Το παραδοσιακό γάλα επιστρέφει στο προσκήνιο, καθώς οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η απομάκρυνσή του από τη διατροφή στερεί από τον οργανισμό βασικά θρεπτικά στοιχεία.
- Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Παρότι για δεκαετίες αποτελούσε βασικό στοιχείο της καθημερινής διατροφής, το αγελαδινό γάλα έχει τα τελευταία χρόνια χάσει έδαφος, καθώς όλο και περισσότεροι καταναλωτές στρέφονται σε φυτικά ροφήματα από ξηρούς καρπούς ή δημητριακά. Ωστόσο, σύμφωνα με διατροφολόγους, αυτή η μεταστροφή ενδέχεται να στερεί από τον οργανισμό σημαντικά θρεπτικά συστατικά.
Στη Βρετανία, τη δεκαετία του 1970 η μέση κατανάλωση έφτανε τα πέντε λίτρα την εβδομάδα. Σήμερα έχει περιοριστεί περίπου στα δύο, την ώρα που σχεδόν ένα στα δέκα ποτήρια γάλα που καταναλώνονται είναι φυτικής προέλευσης — όταν πριν από δέκα χρόνια το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις ένα στα εκατό.
Η στροφή αυτή συνδέεται με την άνοδο της vegan διατροφής αλλά και με τα αυξημένα περιστατικά δυσανεξίας στη λακτόζη. Όμως, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η απομάκρυνση από το παραδοσιακό γάλα έχει διατροφικό κόστος.
Γιατί το γάλα παραμένει πολύτιμο τρόφιμο
Ένα μόνο ποτήρι γάλα παρέχει υψηλής ποιότητας πρωτεΐνη για τη μυϊκή υγεία και ασβέστιο απαραίτητο για γερά οστά και δόντια. Παράλληλα, αποτελεί βασική πηγή βιταμίνης Β12, η οποία συμβάλλει στη σωστή λειτουργία του νευρικού συστήματος και στην παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων, υποστηρίζοντας τα επίπεδα ενέργειας και τη συγκέντρωση.
Το γάλα περιέχει επίσης ιώδιο — ένα θρεπτικό συστατικό στο οποίο μεγάλο μέρος του πληθυσμού εμφανίζει έλλειψη — κρίσιμο για τον μεταβολισμό και τη λειτουργία του εγκεφάλου. Σημαντική είναι και η περιεκτικότητά του σε κάλιο και φώσφορο, τα οποία συμμετέχουν στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και στη διατήρηση της οστικής πυκνότητας.
Σύμφωνα με τη διαιτολόγο Jodie Relf, «η σημερινή τάση στρέφεται ξανά προς τα θρεπτικά, μη επεξεργασμένα τρόφιμα, και το γάλα ανήκει ξεκάθαρα σε αυτή την κατηγορία».
Πόσο γάλα συνιστάται καθημερινά
Οι βρετανικές διατροφικές οδηγίες προτείνουν δύο έως τρεις μερίδες γαλακτοκομικών ημερησίως. Μία μερίδα γάλακτος αντιστοιχεί περίπου σε ένα ποτήρι 200 ml, είτε αυτό προέρχεται από γάλα, γιαούρτι ή τυρί.
Πλήρες, ημιάπαχο ή άπαχο;
Το πλήρες γάλα διατηρεί το φυσικό του λίπος, το οποίο μεταφέρει λιποδιαλυτές βιταμίνες, κυρίως τη βιταμίνη Α — απαραίτητη για την όραση, το ανοσοποιητικό και την υγεία του δέρματος.
Το λίπος βοηθά επίσης στην καλύτερη απορρόφηση θρεπτικών συστατικών και προσφέρει μεγαλύτερο αίσθημα κορεσμού, γεγονός που μπορεί να περιορίσει την υπερκατανάλωση τροφής.
«Οι άνθρωποι δεν πρέπει να φοβούνται το πλήρες γάλα. Δεν βλάπτει την υγεία και χορταίνει περισσότερο», επισημαίνει η Jodie Relf.
Η Nichola Ludlam-Raine, εκπρόσωπος της Βρετανικής Ένωσης Διαιτολόγων, σημειώνει ότι η επιλογή εξαρτάται από το άτομο: το πλήρες γάλα είναι χρήσιμο για όσους χρειάζονται περισσότερη ενέργεια, ενώ το ημιάπαχο ή άπαχο μπορεί να προτιμηθεί σε περιπτώσεις ελέγχου βάρους ή καρδιαγγειακού κινδύνου.
Τι είναι το γάλα χωρίς λακτόζη
Για όσους εμφανίζουν δυσανεξία στη λακτόζη, οι ειδικοί συστήνουν γάλα χωρίς λακτόζη αντί για φυτικά ροφήματα. Πρόκειται για κανονικό αγελαδινό γάλα στο οποίο έχει προστεθεί το ένζυμο λακτάση, διασπώντας τη λακτόζη σε απλούστερα σάκχαρα και καθιστώντας το ευκολότερα ανεκτό.
«Διατροφικά είναι σχεδόν ίδιο με το κανονικό γάλα και αποτελεί την καλύτερη επιλογή για τα άτομα με δυσανεξία», αναφέρει η διατροφολόγος Clementine Vaughan.
Γάλα κατσίκας: μια εναλλακτική με ιδιαιτερότητες
Το γάλα κατσίκας διαθέτει παρόμοιο διατροφικό προφίλ με το αγελαδινό, αλλά περιέχει υψηλότερες ποσότητες καλίου, μαγνησίου και φωσφόρου. Έχει ελαφρώς λιγότερη λακτόζη και διαφορετική δομή λιπιδίων, γεγονός που το καθιστά πιο εύπεπτο για ορισμένους ανθρώπους.
Ωστόσο, όπως τονίζει ο διατροφολόγος Rob Hobson, «δεν προσφέρει σαφές διατροφικό πλεονέκτημα για τον γενικό πληθυσμό και δεν ενδείκνυται σε περιπτώσεις αλλεργίας στην πρωτεΐνη του γάλακτος».
Γιατί το γάλα Jersey θεωρείται ξεχωριστό
Το λεγόμενο «χρυσό γάλα» από αγελάδες Jersey περιέχει περίπου 18–20% περισσότερη πρωτεΐνη και 20% περισσότερο ασβέστιο από το κοινό αγελαδινό γάλα. Είναι επίσης πλουσιότερο σε βιταμίνες Α και D, φώσφορο και ωμέγα-3 λιπαρά.
Πολλά Jersey παράγουν γάλα με αυξημένη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη Α2, η οποία φαίνεται να προκαλεί λιγότερη γαστρεντερική δυσφορία σε σύγκριση με την πρωτεΐνη Α1.
Ζυμωμένο γάλα και κεφίρ
Το κεφίρ αποτελεί ζυμωμένο γαλακτοκομικό προϊόν πλούσιο σε προβιοτικά. Μελέτες δείχνουν ότι μπορεί να ενισχύσει την πέψη, να υποστηρίξει το ανοσοποιητικό και ενδεχομένως να ωφελήσει τη γνωστική λειτουργία.
Μικρή μελέτη σε ασθενείς με Alzheimer έδειξε βελτίωση της μνήμης και της συνολικής νοητικής λειτουργίας μετά από καθημερινή κατανάλωση για 90 ημέρες.
Οι ειδικοί ωστόσο επισημαίνουν ότι πολλά εμπορικά προϊόντα περιέχουν πρόσθετα σάκχαρα, γι’ αυτό προτείνεται —όπου είναι εφικτό— η σπιτική παρασκευή.
Το πρόβλημα με τα φυτικά ροφήματα
Παρότι πολλά φυτικά ροφήματα είναι εμπλουτισμένα με βιταμίνες και μέταλλα, δεν μπορούν να αναπληρώσουν το πλήρες διατροφικό προφίλ του γάλακτος.
Σε ένα ποτήρι αγελαδινού γάλακτος (200 ml) περιέχονται περίπου 8 γραμμάρια πρωτεΐνης, ενώ στο αμυγδαλόγαλα μόλις 1 γραμμάριο.
Επιπλέον, αρκετά φυτικά ροφήματα περιέχουν σταθεροποιητές, έλαια και πρόσθετα για τη βελτίωση της γεύσης.
«Πολλοί καταναλωτές είναι ‘ανήσυχοι χωρίς λόγο’ και δεν αντιλαμβάνονται ότι ακόμη και τα βιολογικά φυτικά ροφήματα συχνά δεν είναι εμπλουτισμένα», τονίζει η Clementine Vaughan.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Έρευνα για δύο θανάτους βρεφών μετά από ανάκληση βρεφικού γάλακτος
ΕΟΦ: Προειδοποίηση για βρεφικό γάλα – Περιστατικά αλλαντίασης
