Η FAO και η Παγκόσμια Τράπεζα υπολογίζουν ότι η υγιεινή διατροφή κοστίζει κατά μέσο όρο 3,8 ευρώ την ημέρα – όμως 2,6 δισ. άνθρωποι δεν μπορούν να την αντέξουν.
Το να τρως «υγιεινά» — δηλαδή να καλύπτεις περίπου 2.330 θερμίδες την ημέρα με ποικιλία τροφίμων από έξι βασικές ομάδες (φρούτα, λαχανικά, αμυλούχα, έλαια, όσπρια και ζωικά προϊόντα) — δεν είναι απλώς ζήτημα επιλογών, αλλά κυρίως οικονομικής δυνατότητας.
Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες εκτιμήσεις της FAO και της World Bank, το μέσο κόστος ενός τέτοιου διατροφικού «καλαθιού» το 2024 ανέρχεται σε 4,46 δολάρια ημερησίως ανά άτομο (περίπου 3,8 ευρώ) σε όρους αγοραστικής δύναμης (PPP).
Τεράστιες διαφορές ανά περιοχή
Το παγκόσμιο αυτό μέσο κόστος αποκρύπτει μεγάλες περιφερειακές ανισότητες:
-
Στην Καραϊβική, το ημερήσιο κόστος ενός υγιεινού διαιτολογίου φτάνει τα 5,48$.
-
Στη Βόρεια Αμερική και την Ωκεανία, κυμαίνεται γύρω στα 3,85$ και 3,86$, αντίστοιχα.
Παρά τα σχετικά «χαμηλά» αυτά ποσά, περίπου 2,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι – σχεδόν το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού – δεν μπορούν οικονομικά να εξασφαλίσουν υγιεινή διατροφή.
Όταν το φαγητό είναι προνόμιο
Σε χώρες με υψηλό εισόδημα, τα 4–5 δολάρια ημερησίως φαίνονται αμελητέα.
Αντίθετα, σε περιοχές όπως η Υποσαχάρια Αφρική, το 72% του πληθυσμού δεν έχει τη δυνατότητα να καλύψει το κόστος ενός θρεπτικού γεύματος.
Η ανισότητα είναι διπλή: οι πλούσιοι μπορούν να αγοράσουν ποιοτικά τρόφιμα, ενώ οι φτωχοί συχνά καταφεύγουν σε φθηνά, υπερ-επεξεργασμένα προϊόντα με χαμηλή θρεπτική αξία, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο παχυσαρκίας και χρόνιων ασθενειών.
Γιατί υπάρχουν τόσο μεγάλες αποκλίσεις;
Οι λόγοι είναι πολλοί:
-
Η εξάρτηση από εισαγωγές τροφίμων
-
Η γεωργική αυτάρκεια
-
Οι τοπικές τιμές στα βασικά είδη
-
Η διαθεσιμότητα φρούτων και λαχανικών
-
Και, φυσικά, η αγοραστική δύναμη των πολιτών
Στη Λατινική Αμερική και Καραϊβική, το κόστος έφτασε το 2022 τα 4,56$ την ημέρα, καθιστώντας την πιο ακριβή περιοχή στον κόσμο, με το 27,7% του πληθυσμού να μην έχει πρόσβαση σε υγιεινή διατροφή.
Η αύξηση του κόστους τα τελευταία χρόνια
Το κόστος υγιεινής διατροφής έχει εκτοξευθεί: Στις χώρες χαμηλού εισοδήματος αυξήθηκε κατά 47,5% μεταξύ 2017 και 2024, έναντι 42% παγκοσμίως.
Αυτό σημαίνει ότι εκατομμύρια άνθρωποι ωθούνται προς φθηνότερες, αλλά λιγότερο θρεπτικές επιλογές, επιδεινώνοντας τα προβλήματα υποσιτισμού και ανισότητας στην υγεία.
Η παγκόσμια πρόκληση: πρόσβαση, όχι μόνο διαθεσιμότητα
Ακόμη κι όταν υπάρχει επάρκεια τροφίμων, δεν είναι όλοι σε θέση να τα αγοράσουν.
Η FAO τονίζει πως «το δικαίωμα σε τροφή δεν εξαντλείται στην ύπαρξη προϊόντων στην αγορά – απαιτείται και η οικονομική δυνατότητα απόκτησής τους».
Η διατροφική ανισότητα μεταφράζεται σε κοινωνική και υγειονομική ανισότητα, με σημαντικές επιπτώσεις στο προσδόκιμο ζωής.
Πώς μπορεί να αλλάξει η εικόνα
Η λύση, σύμφωνα με ειδικούς, βρίσκεται σε τέσσερις κατευθύνσεις:
-
Μείωση τιμών στα θρεπτικά τρόφιμα.
-
Ενίσχυση της τοπικής παραγωγής και αγροτικής αυτάρκειας.
-
Κρατικές πολιτικές στήριξης των ευάλωτων ομάδων.
-
Εκπαίδευση του κοινού γύρω από τη βιώσιμη και ισορροπημένη διατροφή.
Η μετάβαση σε ένα βιώσιμο, προσιτό και δίκαιο διατροφικό μοντέλο είναι απαραίτητη για να μειωθεί η ανισότητα στο πιάτο μας.
Το να τρως υγιεινά παραμένει προνόμιο για πολλούς. Εάν θέλουμε μια πραγματικά παγκόσμια υγιεινή διατροφή, πρέπει να παντρέψουμε ποιότητα και προσιτότητα.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Πως επηρεάζει η ακρίβεια την διατροφή των Ελλήνων; Τι λένε οι ειδικοί;
Νομίζεις ότι τα αναψυκτικά διαίτης είναι πιο υγιεινά; Τι προκαλούν
