Η συστηματική κατανάλωση καφέ συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο κίρρωσης, ηπατοκυτταρικού καρκίνου και θανάτου από ηπατική νόσο, σύμφωνα με μεγάλη μελέτη του Cedars-Sinai. Τα οφέλη εμφανίστηκαν ακόμη και στο ένα με δύο φλιτζάνια ημερησίως, ενώ οι ισχυρότερες συσχετίσεις καταγράφηκαν στα τρία με τέσσερα.
Νέες ενδείξεις για τη σχέση του καφέ με την υγεία του ήπατος φέρνει μία από τις μεγαλύτερες και πληρέστερες σχετικές μελέτες μέχρι σήμερα. Οι ερευνητές του Cedars-Sinai διαπίστωσαν ότι όσο αυξανόταν η κατανάλωση καφέ τόσο μειωνόταν, σε γενικές γραμμές, ο κίνδυνος κίρρωσης, ηπατοκυτταρικού καρκίνου και θανάτου που σχετιζόταν με ηπατική νόσο.
Η ερευνητική ομάδα δεν περιορίστηκε στην καταγραφή διαγνώσεων. Συνδύασε τα μακροχρόνια κλινικά δεδομένα με μαγνητικές τομογραφίες του ήπατος και με αναλύσεις χιλιάδων πρωτεϊνών στο αίμα. Με αυτόν τον τρόπο αναζήτησε όχι μόνο εάν υπάρχει συσχέτιση, αλλά και ποιοι βιολογικοί μηχανισμοί θα μπορούσαν να την εξηγούν.
Η μελέτη με τίτλο «Coffee Consumption and Improved Liver Outcomes: Clinical, Imaging, and Proteomic Evidence From the UK Biobank» δημοσιεύθηκε την 1η Ιουλίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Clinical Gastroenterology and Hepatology.
Στο επίκεντρο σχεδόν 355.000 ενήλικες
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 354.957 συμμετέχοντες της UK Biobank. Κανένας δεν είχε ιστορικό κίρρωσης ή ηπατοκυτταρικού καρκίνου κατά την ένταξή του στη μελέτη.
Η ομάδα παρακολούθησε τους συμμετέχοντες για διάμεσο χρονικό διάστημα 13 ετών, αξιοποιώντας συνδεδεμένα ιατρικά αρχεία. Κατέγραψε νέες περιπτώσεις κίρρωσης, καρκίνου του ήπατος και θανάτου από ηπατικά αίτια, ενώ παράλληλα εξέτασε τις συνήθειες κατανάλωσης καφέ.
Σε επιμέρους ομάδες, οι επιστήμονες ανέλυσαν μαγνητικές τομογραφίες 28.961 ατόμων και το πρωτεϊνικό προφίλ του αίματος 44.633 συμμετεχόντων. Στις στατιστικές αναλύσεις έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, το κάπνισμα, η χρήση αλκοόλ, ο δείκτης μάζας σώματος, οι μεταβολικές παθήσεις, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση και συγκεκριμένες γενετικές παραμέτρους.
Έως 47% χαμηλότερος κίνδυνος για καρκίνο του ήπατος
Σε σύγκριση με όσους δεν έπιναν καφέ, η κατανάλωση πέντε ή περισσότερων φλιτζανιών την ημέρα συνδέθηκε με:
- 32% χαμηλότερο κίνδυνο κίρρωσης,
- 47% χαμηλότερο κίνδυνο ηπατοκυτταρικού καρκίνου,
- 42% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από ηπατική νόσο.
Οι αντίστοιχοι λόγοι κινδύνου ήταν 0,68 για την κίρρωση, 0,53 για το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα και 0,58 για την ηπατική θνητότητα. Πρόκειται για συσχετίσεις που προέκυψαν από παρατηρησιακά δεδομένα και όχι για απόδειξη ότι ο καφές προκάλεσε τη μείωση του κινδύνου.
Παρότι η ομάδα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση εμφάνισε τις μεγαλύτερες αριθμητικές μειώσεις, οι ερευνητές δεν συμβουλεύουν το κοινό να αυξήσει την πρόσληψη σε πέντε ή περισσότερα φλιτζάνια. Ενδείξεις οφέλους εμφανίστηκαν ήδη στο ένα με δύο φλιτζάνια ημερησίως, ενώ η ισχυρότερη συνολική συσχέτιση καταγράφηκε περίπου στα τρία με τέσσερα φλιτζάνια.
Λιγότερο λίπος, φλεγμονή και ίνωση στις μαγνητικές τομογραφίες
Οι απεικονιστικές εξετάσεις πρόσφεραν μια πιο άμεση εικόνα της κατάστασης του ήπατος πριν εμφανιστεί κλινικά σοβαρή νόσος.
Όσοι κατανάλωναν περισσότερο καφέ είχαν, κατά μέσο όρο:
- μικρότερη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ,
- χαμηλότερη εναπόθεση σιδήρου,
- λιγότερες ενδείξεις ηπατικής φλεγμονής,
- χαμηλότερους δείκτες ίνωσης και ουλοποίησης.
Παράλληλα, οι αιματολογικές αναλύσεις έδειξαν υψηλότερα επίπεδα πρωτεϊνών που σχετίζονται με υγιέστερη ηπατική λειτουργία και χαμηλότερα επίπεδα πρωτεϊνών που συνδέονται με φλεγμονή, ενεργοποίηση μακροφάγων, αναδιαμόρφωση της εξωκυττάριας ουσίας και σχηματισμό ουλώδους ιστού.
Η πρωτεομική ανάλυση εντόπισε 74 πρωτεΐνες που σχετίζονταν τόσο με την κατανάλωση καφέ όσο και με τον κίνδυνο κίρρωσης. Το εύρημα προσφέρει πιθανούς μοριακούς στόχους για μελλοντική έρευνα, χωρίς όμως να αποδεικνύει από μόνο του τον μηχανισμό δράσης.
Παρόμοια εικόνα και στον καφέ χωρίς καφεΐνη
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα αφορά τον ντεκαφεϊνέ καφέ. Τόσο ο κανονικός όσο και ο καφές χωρίς καφεΐνη εμφάνισαν παρόμοιες συσχετίσεις με ευνοϊκότερες εκβάσεις για το ήπαρ.
Η παρατήρηση αυτή υποδηλώνει ότι η καφεΐνη δεν αποτελεί τη μοναδική πιθανή εξήγηση. Ο καφές περιέχει πολλές φυσικές βιοδραστικές ενώσεις, ορισμένες από τις οποίες ενδέχεται να επηρεάζουν τη φλεγμονή, το οξειδωτικό στρες, την ίνωση και άλλες διεργασίες που συμμετέχουν στην εξέλιξη της ηπατικής νόσου.
Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη προσδιορίσει ποια συστατικά διαδραματίζουν τον σημαντικότερο ρόλο ούτε σε ποιους ανθρώπους θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερο το πιθανό όφελος.
Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι ο καφές προλαμβάνει τη νόσο
Παρά το μεγάλο δείγμα και τον συνδυασμό κλινικών, απεικονιστικών και μοριακών δεδομένων, η έρευνα παραμένει παρατηρησιακή. Επομένως, καταγράφει συσχετίσεις αλλά δεν μπορεί να αποδείξει ότι ο καφές αποτρέπει άμεσα την κίρρωση, τον καρκίνο του ήπατος ή τον θάνατο από ηπατική νόσο.
Επιπλέον, οι συμμετέχοντες δήλωσαν μόνοι τους πόσο καφέ κατανάλωναν, γεγονός που αφήνει περιθώριο σφάλματος. Οι ερευνητές αναγνωρίζουν επίσης την πιθανότητα μη μετρημένων συγχυτικών παραγόντων και αντίστροφης αιτιότητας. Ακόμη, το δείγμα της UK Biobank περιλαμβάνει κυρίως άτομα ευρωπαϊκής καταγωγής, κάτι που περιορίζει τη δυνατότητα γενίκευσης των αποτελεσμάτων σε όλους τους πληθυσμούς.
Ο καφές δεν αντικαθιστά την πρόληψη
Οι συγγραφείς τονίζουν ότι ο καφές δεν αποτελεί θεραπεία για τη χρόνια ηπατική νόσο. Η μέτρια κατανάλωση μπορεί να λειτουργήσει μόνο συμπληρωματικά για ανθρώπους που ήδη απολαμβάνουν το ρόφημα και το ανέχονται χωρίς προβλήματα.
Η πρόληψη των ηπατικών παθήσεων εξακολουθεί να βασίζεται στη διατήρηση υγιούς βάρους, στον περιορισμό ή στην αποφυγή του αλκοόλ, στη συστηματική άσκηση και στη σωστή ρύθμιση του σακχάρου, της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης.
Οι ερευνητές δεν συνιστούν σε κάποιον να αρχίσει να πίνει καφέ αποκλειστικά για να προστατεύσει το ήπαρ, ούτε να αυξήσει απότομα την ημερήσια κατανάλωση με βάση τα συγκεκριμένα αποτελέσματα.
Ποιοι χρειάζονται προσοχή
Η καφεΐνη δεν είναι κατάλληλη για όλους. Άτομα με μη ελεγχόμενη υπέρταση, ορισμένες διαταραχές του καρδιακού ρυθμού, σοβαρό άγχος, αϋπνία ή άλλες καταστάσεις που απαιτούν περιορισμό της καφεΐνης χρειάζεται να συμβουλευτούν επαγγελματία Υγείας πριν αυξήσουν την κατανάλωσή τους.
Ανάλογη προσοχή χρειάζεται όταν ο καφές προκαλεί ταχυκαρδία, νευρικότητα, γαστρεντερική ενόχληση ή σημαντική διαταραχή του ύπνου. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το πιθανό όφελος για το ήπαρ δεν υπερισχύει αυτομάτως των ανεπιθύμητων επιδράσεων.
Το επόμενο βήμα της έρευνας
Η επιστημονική ομάδα σχεδιάζει τώρα να εντοπίσει τις συγκεκριμένες ενώσεις του καφέ που συνδέονται με τις ευνοϊκότερες ηπατικές εκβάσεις.
Το ερευνητικό ενδιαφέρον επικεντρώνεται στις μοριακές οδούς της φλεγμονής και της ίνωσης. Η βαθύτερη κατανόησή τους θα μπορούσε να αναδείξει νέους θεραπευτικούς στόχους και να βοηθήσει τους επιστήμονες να προσδιορίσουν ποιοι άνθρωποι ενδέχεται να ωφελούνται περισσότερο.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι τα νέα δεδομένα δικαιολογούν περαιτέρω μηχανιστικές μελέτες και, ενδεχομένως, μελλοντικές κλινικές δοκιμές για διατροφικές παρεμβάσεις στην ηπατική νόσο.
Οι συγγραφείς και οι δηλώσεις συμφερόντων
Στη μελέτη συμμετείχαν από το Cedars-Sinai οι Hyunseok Kim, Yufeng Wang, Abdelrahman M. Attia, Minsun Kwak, Seungwon Burm, Derin Celtik, Daniel Legaspi, Osama Khattab, Naomy Kim, Beza M. Mengistu, Kelsey N. Larios, Walid Ayoub, Alexandar Kuo, Paul Martin, Aarshi Vipani, Yun Wang, Debiao Li, Stephen Pandol, Ju Dong Yang και Shelly Lu.
Στους υπόλοιπους συγγραφείς περιλαμβάνονται οι Mohammad Saeid Rezaee-Zavareh, David Sooik Kim και Suthat Liangpunsakul.
Ο Ju Dong Yang δήλωσε συμβουλευτικές συνεργασίες με τις AstraZeneca, Eisai, Exact Sciences και Fujifilm Medical Sciences.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Καφές και καρδιά: Πόση καφεΐνη θεωρείται ασφαλής
Καφές και μακροζωία: Μελέτη φωτίζει τον μηχανισμό προστασίας
