Κάθε χρόνο εκατοντάδες νέοι μεταφέρονται στα επείγοντα μετά από υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ. Οι γιατροί εξηγούν πώς λίγα ποτά μπορούν να αποβούν μοιραία και γιατί τα νοθευμένα αποτελούν πραγματική απειλή.
Η κατανάλωση αλκοόλ αποτελεί κοινωνική συνήθεια βαθιά ριζωμένη στην κουλτούρα πολλών χωρών, όμως οι επιπτώσεις της υπερβολής μπορεί να είναι άμεσες, σοβαρές και, σε ακραίες περιπτώσεις, θανατηφόρες. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), το αλκοόλ ευθύνεται για περίπου 3 εκατομμύρια θανάτους ετησίως παγκοσμίως, δηλαδή σχεδόν το 5% όλων των θανάτων.
Όταν η κατανάλωση γίνεται θανατηφόρα
Η τοξική δράση του αλκοόλ εξαρτάται από τη συγκέντρωση αιθανόλης στο αίμα — γνωστή ως αιματοαλκοολαιμία (BAC). Επίπεδα πάνω από 0,4% (ή 400 mg/dL) μπορεί να προκαλέσουν αναπνευστική καταστολή, καρδιακή ανακοπή ή κώμα, οδηγώντας σε θάνατο.
Μια τέτοια συγκέντρωση μπορεί να επιτευχθεί μέσα σε λίγη ώρα εάν κάποιος καταναλώσει πάνω από 15-20 ποτά σε σύντομο χρονικό διάστημα, ειδικά χωρίς τροφή ή με χαμηλό σωματικό βάρος.
Η οξεία δηλητηρίαση από αλκοόλ είναι συχνότερη σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες, κυρίως λόγω «binge drinking» — της κατανάλωσης μεγάλης ποσότητας αλκοόλ σε μικρό χρονικό διάστημα. Το φαινόμενο είναι έντονο σε φοιτητικά περιβάλλοντα και κοινωνικές εκδηλώσεις.
Ιδιαίτερος κίνδυνος για ανηλίκους
Στους ανήλικους, το αλκοόλ έχει πολλαπλάσια τοξικότητα. Ο οργανισμός τους δεν διαθέτει ακόμη πλήρως ανεπτυγμένα ένζυμα μεταβολισμού της αιθανόλης (όπως η αφυδρογονάση της αλκοόλης), με αποτέλεσμα να συσσωρεύεται γρηγορότερα στο αίμα.
Η κατανάλωση ακόμη και 2-3 ποτών σε σύντομο χρόνο μπορεί να προκαλέσει απώλεια συνείδησης, υπόταση, υποθερμία και αναπνευστική ανακοπή.
Επιπλέον, η μακροχρόνια έκθεση σε μικρές ποσότητες στην εφηβεία επηρεάζει την εγκεφαλική ανάπτυξη, τη μνήμη και τη συμπεριφορά, αυξάνοντας τον κίνδυνο εξάρτησης στην ενήλικη ζωή.
Ασφαλή όρια κατανάλωσης (μόνο για ενηλίκους)
Οι διεθνείς οδηγίες αναφέρουν ότι:
-
Για άνδρες, η μέγιστη ασφαλής ημερήσια κατανάλωση είναι έως 2 μονάδες αλκοόλ (περίπου 700 ml μπύρας ή 200 ml κρασιού ή 60 ml αποστάγματος).
-
Για γυναίκες, το όριο είναι 1 μονάδα.
-
Πάνω από 14 μονάδες την εβδομάδα αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο ηπατικής βλάβης, υπέρτασης, καρδιοπαθειών και καρκίνου.
Η συνεχής κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων οδηγεί σε αλκοολική ηπατίτιδα, κίρρωση, παγκρεατίτιδα, γνωστικές διαταραχές και καρδιακή ανεπάρκεια.
Ο κίνδυνος των νοθευμένων ποτών
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στην Ελλάδα και διεθνώς είναι η νοθεία στα αλκοολούχα ποτά, ιδιαίτερα σε τουριστικές περιοχές ή ανεξέλεγκτα κέντρα διασκέδασης.
Πολλά τέτοια ποτά περιέχουν μεθανόλη – μια εξαιρετικά τοξική μορφή αλκοόλης που δεν προορίζεται για κατανάλωση. Ακόμη και 30 ml μεθανόλης μπορεί να προκαλέσουν τύφλωση, ενώ ποσότητες άνω των 60-100 ml οδηγούν σε θάνατο.
Η μεθανόλη μεταβολίζεται στο ήπαρ σε φορμαλδεΰδη και μυρμηκικό οξύ, ουσίες που προκαλούν σοβαρή οξέωση, νεφρική ανεπάρκεια και οπτική νευρίτιδα. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν ζάλη, εμετούς, θολή όραση και τελικά απώλεια συνείδησης.
Οι αρχές συστήνουν:
-
Να αποφεύγεται η κατανάλωση ποτών χωρίς ετικέτα ή σφραγίδα.
-
Να μην αγοράζονται φιάλες χύμα ή από μη αξιόπιστα καταστήματα.
-
Σε ύποπτα περιστατικά, να ζητείται άμεσα ιατρική βοήθεια — η έγκαιρη χορήγηση αιθανόλης ή fomepizole μπορεί να σώσει τη ζωή.
Η πρόληψη είναι το κλειδί
Η ενημέρωση, η σωστή εποπτεία των ανηλίκων και η αυστηρή επιβολή ελέγχων στα καταστήματα αποτελούν τα πιο αποτελεσματικά μέτρα.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν υπάρχει «αβλαβής» ποσότητα αλκοόλ και πως η πλήρης αποχή είναι η μόνη ασφαλής επιλογή για εφήβους, εγκύους, ασθενείς με ηπατικά ή καρδιολογικά προβλήματα και όσους λαμβάνουν φάρμακα που αλληλεπιδρούν με το αλκοόλ.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Δείτε επίσης
Η κατανάλωση αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας; Νέα μελέτη
ΠΟΥ: Σχέδιο αύξησης τιμών κατά 50% σε ζάχαρη, αλκοόλ και καπνό
