Η αμερικανική αγορά ατμιστικών μπαίνει σε νέα φάση, καθώς όλο και περισσότερα brands προβάλλουν το «Made in America» την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ σκληραίνει τη γραμμή στους δασμούς και οι αμερικανικές αρχές εντείνουν την πίεση στα μη αδειοδοτημένα προϊόντα.
Η αμερικανική αγορά ατμιστικών, η μεγαλύτερη στον κόσμο, αρχίζει να γεμίζει με νέα προϊόντα που διαφημίζουν επιθετικά τα «αμερικανικά» διαπιστευτήριά τους. Πίσω από τη στροφή αυτή, όμως, δεν κρύβεται απαραίτητα μια πραγματική μεταφορά παραγωγής στις ΗΠΑ. Αντίθετα, το Reuters καταγράφει μια νέα τακτική branding σε μια αγορά που πιέζεται ταυτόχρονα από τους δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ και από την κλιμακούμενη πίεση των αμερικανικών αρχών στα μη αδειοδοτημένα vapes.
Η εικόνα είναι αποκαλυπτική. Οι ΗΠΑ παραμένουν ο πιο πολύτιμος προορισμός για τη βιομηχανία ατμιστικών, με τη British American Tobacco να εκτιμά ότι η αγορά άγγιξε περίπου τα 12 δισ. δολάρια το 2024. Παρ’ όλα αυτά, το μεγαλύτερο μέρος των συσκευών εξακολουθεί να παράγεται στην Κίνα και να εισάγεται στις Ηνωμένες Πολιτείες, συχνά χωρίς την τυπική ρυθμιστική άδεια που απαιτείται.
Αμερικανική σημαία στο κουτί, κινεζικό αποτύπωμα στην αλυσίδα
Σύμφωνα με την έρευνα του Reuters, από τον Οκτώβριο του 2025 και μετά εμφανίστηκαν τουλάχιστον οκτώ νέα brands που προβάλλουν έντονα την «αμερικανική» τους ταυτότητα στα ράφια των ΗΠΑ, παρότι πρόκειται για μη αδειοδοτημένα προϊόντα. Έγγραφα εμπορικών σημάτων και εταιρικές καταχωρίσεις δείχνουν ότι ορισμένα από αυτά ελέγχονται από αμερικανικές εταιρείες, αλλά τουλάχιστον δύο συνδέονται με κινεζικά ή hong kong συμφέροντα. Αυτό σημαίνει ότι η στροφή στο «Made in America» μοιάζει περισσότερο με προσαρμογή της βιτρίνας παρά με βαθιά αλλαγή της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Δύο παραδείγματα ξεχωρίζουν. Το Maxus Star διαφημίζει το σύνθημα «Vape American» και εμφανίζει σφραγίδα «built in the USA», ωστόσο το εμπορικό σήμα MAXUS στις ΗΠΑ ανήκει στην Rivermountain (H.K.) Tech, εταιρεία με έδρα το Χονγκ Κονγκ, η οποία διατηρεί και σήματα στην Κίνα για υπο-μάρκες της Freemax. Αντίστοιχα, το OneTank προβάλλει πάνω στη συσκευασία του αμερικανική σημαία και τη φράση «made in USA», αλλά, σύμφωνα με το Reuters, ελέγχεται από εκπρόσωπο της Shenzhen Onevape Technology. Το πρακτορείο σημειώνει επίσης ότι δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει αν το OneTank διαθέτει παραγωγική βάση στις ΗΠΑ.
Η ουσία είναι σκληρή για την αγορά: η αμερικανική σημειολογία μετατρέπεται σε εργαλείο επιβίωσης. Όχι επειδή οι καταναλωτές ζητούν ξαφνικά πατριωτικά ατμιστικά, αλλά επειδή οι παίκτες της αγοράς προσπαθούν να γίνουν λιγότερο ορατοί στο στόχαστρο των τελωνειακών και ρυθμιστικών ελέγχων. Ο αναλυτής της Barclays, Pallav Mittal, εκτίμησε ότι οι εταιρείες ποντάρουν ακριβώς σε αυτό: ότι οι ετικέτες με «αμερικανικό» περιτύλιγμα θα τραβούν λιγότερο την προσοχή των τελωνειακών αρχών που κυνηγούν κυρίως τα μη αδειοδοτημένα κινεζικά vapes στα σύνορα.
Το μήνυμα του FDA είναι απλό: χωρίς άδεια, το προϊόν είναι παράνομο
Η Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) απέφυγε να σχολιάσει αν υπάρχει πράγματι μετατόπιση προς αμερικανική παραγωγή, αλλά ξεκαθάρισε το βασικό: τα μη αδειοδοτημένα vapes είναι παράνομα ανεξάρτητα από το πού παράγονται. Ο FDA αναφέρει επίσης ότι μέχρι σήμερα έχουν αδειοδοτηθεί μόλις 41 ηλεκτρονικά τσιγάρα και ότι αυτά είναι τα μόνα προϊόντα αυτής της κατηγορίας που μπορούν σήμερα να πωλούνται νόμιμα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το στοιχείο αυτό φωτίζει και το βάθος του προβλήματος. Το Reuters σημειώνει ότι τα μη αδειοδοτημένα vapes αντιστοιχούν περίπου στο 70% των πωλήσεων της αμερικανικής αγοράς, σύμφωνα με τη BAT. Με άλλα λόγια, η νόμιμη αγορά δεν πιέζεται μόνο από τον ανταγωνισμό. Πιέζεται από μια παράλληλη αγορά που έχει ήδη γίνει ο κανόνας σε μεγάλο μέρος του λιανεμπορίου.
Εδώ ακριβώς μπαίνει και η πολιτική διάσταση. Καθώς η κυβέρνηση Τραμπ εντείνει τους δασμούς και σκληραίνει το μήνυμα κατά των κινεζικών εισαγωγών, το «Made in America» παύει να είναι απλώς μια εμπορική υπόσχεση. Γίνεται ένα είδος ασπίδας marketing απέναντι σε ένα νέο περιβάλλον όπου η προέλευση του προϊόντος αποκτά πολιτικό βάρος, τελωνειακό ρίσκο και ρυθμιστική σημασία. Αυτή είναι η μεγάλη μετατόπιση: όχι από την Κίνα στην Αμερική, αλλά από την ουδέτερη παγκοσμιοποίηση σε μια αγορά όπου η γεωπολιτική μπαίνει πάνω στη συσκευασία.
Δασμοί, κατασχέσεις και ένα παράνομο οικοσύστημα που προσαρμόζεται
Το Reuters αναφέρει ότι η διοίκηση Τραμπ έχει συνδέσει πιο ανοιχτά το θέμα των μη αδειοδοτημένων vapes με την Κίνα. Στο ίδιο ρεπορτάζ αναφέρεται ότι ο υπουργός Υγείας των ΗΠΑ Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ και η πρώην υπουργός Δικαιοσύνης Παμ Μπόντι, στη διάρκεια μεγάλης κατάσχεσης, κατηγόρησαν το Πεκίνο ότι κερδίζει από την εισροή «επικίνδυνων» παράνομων ατμιστικών στην αμερικανική αγορά. Αυτό δείχνει ότι το ζήτημα έχει πάψει να είναι μόνο υγειονομικό ή καταναλωτικό. Έχει αποκτήσει ανοιχτά εμπορικό και πολιτικό χαρακτήρα.
Ωστόσο, τα στοιχεία δεν δείχνουν ακόμη ρήξη με την κινεζική παραγωγή. Το ίδιο ρεπορτάζ σημειώνει ότι τα κινεζικά εμπορικά δεδομένα δεν δείχνουν υποχώρηση των εξαγωγών vapes προς τις ΗΠΑ, με τις αποστολές να ξεπερνούν τα 4 δισ. δολάρια το 2025. Άρα, ακόμη κι αν ο λόγος της αγοράς γίνεται «αμερικανικός», η πραγματική βιομηχανική ραχοκοκαλιά παραμένει σε μεγάλο βαθμό κινεζική.
Αυτό εξηγεί γιατί αρκετοί αναλυτές βλέπουν τη σημερινή φάση ως μια περίοδο δημιουργικής προσαρμογής της παραοικονομίας του ατμίσματος. Αν η παράνομη αγορά βρει νέο τρόπο να μείνει μέσα στο αμερικανικό λιανεμπόριο, τότε η μετάβαση από τα παράνομα στα νόμιμα προϊόντα θα επιβραδυνθεί. Αυτό ακριβώς προειδοποίησε και ο Pallav Mittal της Barclays.
Η παραγωγή ίσως αλλάξει λίγο, αλλά όχι όσο δείχνει το marketing
Το Reuters δεν αποκλείει ότι ορισμένοι κατασκευαστές δοκιμάζουν περιορισμένη παραγωγή στις ΗΠΑ ή αυξάνουν τη χρήση αμερικανικών υγρών αναπλήρωσης για να περιορίσουν το κόστος των δασμών. Ο Steve Xu, από το University of Waterloo, εκτιμά ότι αυτό το σενάριο είναι πιθανό. Το παράδειγμα της Charlie’s Holdings δείχνει προς αυτή την κατεύθυνση: η εταιρεία άνοιξε στα τέλη του 2025 την πρώτη αμερικανική της μονάδα για πλήρωση μίας disposable σειράς με e-liquid, αλλά στην ετήσια έκθεσή της αναφέρει ότι οι συσκευές της εξακολουθούν να παράγονται από κινεζικό συνεργάτη.
Αυτό είναι ίσως και το πιο αποκαλυπτικό σημείο της ιστορίας. Η αγορά δεν περνά ακόμη από το «made in China» στο «made in America». Περνά από το «made in China» στο «marketed as American». Και αυτό δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι ο πιο καθαρός δείκτης ότι οι δασμοί και οι έλεγχοι δεν σπάνε αμέσως ένα παγιωμένο σύστημα παραγωγής, αλλά πρώτα αναγκάζουν τους παίκτες να αλλάξουν γλώσσα, συσκευασία και εταιρική δομή.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Η Βρετανία κλειδώνει μηδενικούς δασμούς στις εξαγωγές φαρμάκων προς τις ΗΠΑ
Δασμοί ΗΠΑ: Η Roche βλέπει κίνδυνο για τον κλάδο διαγνωστικών
Δικαστήριο μπλοκάρει τους δασμούς Τραμπ – Τι σημαίνει για τα φάρμακα
Η Βρετανία πληρώνει ακριβότερα φάρμακα για να αποφύγει δασμούς των ΗΠΑ
