Η Johnson & Johnson κατέληξε σε συμφωνία για τη διευθέτηση περίπου 76.000 αγωγών γυναικών που υποστηρίζουν ότι προϊόντα με ταλκ συνδέονται με την εμφάνιση καρκίνου των ωοθηκών. Η συμφωνία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και προϋποθέτει συμμετοχή τουλάχιστον του 95% των εναγουσών.
Στην καταβολή περίπου 5,5 δισ. δολαρίων συμφώνησε η Johnson & Johnson, προκειμένου να διευθετήσει δεκάδες χιλιάδες αγωγές στις Ηνωμένες Πολιτείες που συνδέουν τη χρήση του baby powder και άλλων προϊόντων με ταλκ με την εμφάνιση καρκίνου των ωοθηκών.
Η προτεινόμενη συμφωνία καλύπτει περίπου 76.000 υφιστάμενες αξιώσεις που εκκρεμούν τόσο στην ομοσπονδιακή πολυδικαστηριακή διαδικασία του Νιου Τζέρσεϊ όσο και σε πολιτειακά δικαστήρια. Αν τεθεί σε ισχύ, θα μπορούσε να τερματίσει το μεγαλύτερο μέρος μιας δικαστικής αντιπαράθεσης που διαρκεί περισσότερο από μία δεκαετία.
Η συμφωνία δεν είναι ακόμη οριστική
Παρότι ορισμένοι τίτλοι κάνουν λόγο για τελεσίδικο διακανονισμό, η συμφωνία παραμένει υπό όρους.
Για να ενεργοποιηθεί, πρέπει να συμμετάσχουν οι βασικές δικηγορικές εταιρείες που χειρίζονται τις αγωγές και να την αποδεχθούν ενάγουσες οι οποίες αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 95% των εναπομεινασών αξιώσεων για καρκίνο των ωοθηκών.
Επομένως, η ανακοίνωση δεν σημαίνει ότι όλες οι υποθέσεις έχουν ήδη κλείσει ή ότι έχουν αρχίσει οι καταβολές αποζημιώσεων.
Πότε αναμένεται να καταβληθούν τα χρήματα
Η Johnson & Johnson αναμένεται να καταβάλει έως 3 δισ. δολάρια μέσα στο 2027, ενώ πρόσθετες πληρωμές προβλέπονται από το 2028.
Το ύψος των 5,5 δισ. δολαρίων αποτελεί εκτίμηση και όχι απαραίτητα το ανώτατο όριο της οικονομικής επιβάρυνσης. Ο δικηγόρος Chris Seeger, ο οποίος εκπροσωπεί περίπου 2.500 ενάγουσες και συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις, δήλωσε ότι το τελικό ποσό θα μπορούσε να φθάσει ή να ξεπεράσει τα 7 δισ. δολάρια, ανάλογα με τον αριθμό και τα χαρακτηριστικά των αξιώσεων που θα ενταχθούν.
Σύμφωνα με την πλευρά των εναγουσών, η συμφωνία αποδίδει συγκεκριμένες αξίες στις επιλέξιμες περιπτώσεις καρκίνου των ωοθηκών χωρίς να θέτει απόλυτο συνολικό πλαφόν στις πληρωμές.
Τα ακριβή ποσά ανά γυναίκα δεν έχουν δημοσιοποιηθεί στην ανακοίνωση και αναμένεται να εξαρτηθούν από τα κριτήρια επιλεξιμότητας και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε υπόθεσης.
Καλύπτει μόνο τις υφιστάμενες αγωγές
Ένα κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η προτεινόμενη συμφωνία αφορά τις ήδη υπάρχουσες αξιώσεις. Δεν δημιουργεί μηχανισμό αποζημίωσης για ανθρώπους που ενδέχεται να καταθέσουν νέες αγωγές στο μέλλον.
Αυτό τη διαφοροποιεί από τις προηγούμενες προτάσεις διευθέτησης μέσω πτωχευτικής διαδικασίας, οι οποίες επιχειρούσαν να ρυθμίσουν τόσο τις υφιστάμενες όσο και τις μελλοντικές απαιτήσεις.
Η εξαίρεση των μελλοντικών υποθέσεων επέτρεψε, σύμφωνα με τους δικηγόρους των εναγουσών, να διατεθούν περισσότερα χρήματα στις σημερινές δικαιούχους και να προβλεφθεί ταχύτερη καταβολή των αποζημιώσεων, σε διάστημα περίπου 18 μηνών αντί για περισσότερο από μία δεκαετία.
Τι υποστηρίζουν οι γυναίκες που προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη
Οι αγωγές υποστηρίζουν ότι η μακροχρόνια χρήση προϊόντων με ταλκ, κυρίως στην περιοχή των γεννητικών οργάνων, συνέβαλε στην ανάπτυξη καρκίνου των ωοθηκών.
Σε ορισμένες υποθέσεις διατυπώθηκαν επίσης ισχυρισμοί ότι το ταλκ περιείχε ίνες αμιάντου, επειδή τα δύο ορυκτά μπορεί να βρίσκονται γεωλογικά σε κοντινά κοιτάσματα.
Οι αγωγές για μεσοθηλίωμα, έναν καρκίνο που συνδέεται σαφώς με την έκθεση στον αμίαντο, αποτελούν διαφορετική κατηγορία υποθέσεων. Η Johnson & Johnson έχει ήδη διευθετήσει το μεγαλύτερο μέρος αυτών των αξιώσεων, καθώς και ορισμένες διαφορές με προμηθευτές ταλκ και πολιτειακές αρχές.
Η Johnson & Johnson αρνείται ότι τα προϊόντα της προκαλούν καρκίνο
Η εταιρεία εξακολουθεί να απορρίπτει τους ισχυρισμούς των εναγουσών, υποστηρίζοντας ότι τα προϊόντα της ήταν ασφαλή, δεν περιείχαν αμίαντο και δεν προκαλούσαν καρκίνο.
Ο αντιπρόεδρος δικαστικών υποθέσεων της Johnson & Johnson, Erik Haas, χαρακτήρισε τις αξιώσεις επιστημονικά αβάσιμες και δήλωσε ότι η εταιρεία επέλεξε τον διακανονισμό για να τερματίσει τη μακρόχρονη δικαστική εκκρεμότητα και να επικεντρωθεί στις δραστηριότητές της στον τομέα της Υγείας.
Η καταβολή αποζημιώσεων στο πλαίσιο ενός συμβιβασμού δεν συνιστά κατ’ ανάγκη παραδοχή νομικής ευθύνης. Οι εταιρείες μπορεί να επιλέγουν έναν διακανονισμό ώστε να περιορίσουν το κόστος, τη διάρκεια και την αβεβαιότητα πολυετών δικών, ακόμη και όταν επιμένουν ότι θα μπορούσαν τελικά να επικρατήσουν.
Η πρόσφατη δικαστική εξέλιξη που άλλαξε τις ισορροπίες
Η συμφωνία ανακοινώθηκε λίγες ημέρες μετά από σημαντική εξέλιξη στην ομοσπονδιακή δικαστική διαδικασία του Νιου Τζέρσεϊ.
Η δικαστής Rukhsanah Singh έθεσε υπό αμφισβήτηση την ικανότητα των εναγουσών να αποδείξουν τη λεγόμενη ειδική αιτιώδη συνάφεια — ότι δηλαδή η χρήση του συγκεκριμένου προϊόντος προκάλεσε τον καρκίνο της κάθε μεμονωμένης γυναίκας.
Το δικαστήριο ζήτησε από τις ενάγουσες να εξηγήσουν γιατί οι εκκρεμείς υποθέσεις δεν πρέπει να απορριφθούν, μετά την απόσυρση πραγματογνωμόνων από δύο πιλοτικές δίκες. Η εξέλιξη δεν αποτέλεσε αυτόματη ή συνολική απόρριψη των αγωγών, αλλά αποδυνάμωσε τη διαπραγματευτική θέση των εναγουσών πριν από τη συμφωνία.
Η Johnson & Johnson παρουσίασε την απόφαση ως επιβεβαίωση της θέσης της. Οι δικηγόροι των γυναικών, από την άλλη πλευρά, αποδέχθηκαν τον διακανονισμό ως δικαιότερη και ασφαλέστερη λύση σε σχέση με τη συνέχιση μιας αβέβαιης δικαστικής διαδικασίας.
Αντικρουόμενες δικαστικές αποφάσεις
Η Johnson & Johnson έχει επικρατήσει σε πολλές επιμέρους δίκες και έχει επιτύχει την ανατροπή ή τη μείωση ορισμένων αποζημιώσεων σε δεύτερο βαθμό.
Παράλληλα, όμως, έχει βρεθεί αντιμέτωπη και με εξαιρετικά υψηλές καταδικαστικές αποφάσεις, μεταξύ των οποίων πολυδισεκατομμυριούχος αποζημίωση υπέρ 22 γυναικών που υποστήριξαν ότι το baby powder συνέβαλε στην εμφάνιση καρκίνου των ωοθηκών.
Αυτή η μικτή δικαστική εικόνα καταδεικνύει ότι οι αποφάσεις εξαρτώνται από τα στοιχεία, τις πραγματογνωμοσύνες, το εφαρμοζόμενο πολιτειακό δίκαιο και τις ιδιαιτερότητες κάθε υπόθεσης.
Οι τρεις αποτυχημένες προσπάθειες μέσω πτώχευσης
Πριν από την απευθείας συμφωνία, η Johnson & Johnson επιχείρησε τρεις φορές να διευθετήσει μαζικά τις αξιώσεις μέσω πτώχευσης μιας θυγατρικής στην οποία είχαν μεταφερθεί οι σχετικές υποχρεώσεις.
Η εταιρική και νομική στρατηγική έγινε γνωστή ως «Texas two-step»: μια εταιρεία διαχωρίζει μέρος των υποχρεώσεών της σε νέα θυγατρική, η οποία στη συνέχεια υπάγεται σε διαδικασία πτώχευσης.
Η τρίτη προσπάθεια απορρίφθηκε τον Μάρτιο του 2025 από ομοσπονδιακό πτωχευτικό δικαστήριο του Τέξας. Η πρόταση, που είχε αποτιμηθεί σε περίπου 10 δισ. δολάρια, θα κάλυπτε υφιστάμενες και μελλοντικές αξιώσεις μέσω της θυγατρικής Red River Talc. Μετά την απόρριψή της, η Johnson & Johnson ανακοίνωσε ότι δεν θα ασκούσε παρατεταμένη έφεση και ότι θα επέστρεφε στην κανονική εκδίκαση των υποθέσεων.
Η νέα συμφωνία δεν βασίζεται σε πτώχευση και προέκυψε από απευθείας διαπραγματεύσεις με τις δικηγορικές εταιρείες που ηγούνται των ομοσπονδιακών και πολιτειακών αγωγών.
Γιατί σταμάτησε να πωλείται το προϊόν με ταλκ
Η Johnson & Johnson σταμάτησε την πώληση baby powder με βάση το ταλκ στις Ηνωμένες Πολιτείες και στον Καναδά το 2020. Το 2023 ολοκλήρωσε την παγκόσμια μετάβαση σε προϊόν με βάση το άμυλο καλαμποκιού.
Η εταιρεία είχε αποδώσει την απόφαση στις αλλαγές των καταναλωτικών συνηθειών, στην παραπληροφόρηση —όπως τη χαρακτήριζε— γύρω από την ασφάλεια του προϊόντος και στη μείωση της ζήτησης. Επέμενε ότι η απόσυρση δεν αποτελούσε αναγνώριση κινδύνου.
Τι αναφέρει ο FDA για το ταλκ
Ο αμερικανικός FDA επισημαίνει ότι επιστημονικές μελέτες, ήδη από τη δεκαετία του 1960, έχουν υποδείξει πιθανή συσχέτιση ανάμεσα στη χρήση πούδρας με ταλκ στην περιοχή των γεννητικών οργάνων και στον καρκίνο των ωοθηκών.
Η υπηρεσία σημειώνει, ωστόσο, ότι οι μελέτες δεν έχουν αποδείξει οριστικά την αιτιώδη σχέση ούτε έχουν αποσαφηνίσει πλήρως τους πιθανούς παράγοντες κινδύνου. Κατά συνέπεια, θεωρεί ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα.
Το ταλκ είναι φυσικό ορυκτό, το οποίο αποτελείται από μαγνήσιο, πυρίτιο, οξυγόνο και υδρογόνο. Το πρόβλημα της πιθανής επιμόλυνσης προκύπτει επειδή τα κοιτάσματα ταλκ και αμιάντου μπορεί να βρίσκονται σε γεωλογική εγγύτητα.
Ο αμίαντος είναι αποδεδειγμένα καρκινογόνος όταν εισπνέεται. Για τον λόγο αυτό, η προσεκτική επιλογή των κοιτασμάτων και οι αξιόπιστες μέθοδοι ελέγχου θεωρούνται κρίσιμες για τα προϊόντα που περιέχουν ταλκ.
Σε δειγματοληψία του FDA το 2019, εντοπίστηκαν αμιαντόμορφες ίνες σε 9 από 52 επιλεγμένα καλλυντικά δείγματα. Αντίθετα, σε 50 δείγματα που εξετάστηκαν το 2021, άλλα 50 το 2022 και 50 το 2023 δεν ανιχνεύθηκε αμίαντος. Οι έλεγχοι αυτοί αφορούσαν επιλεγμένα προϊόντα και δεν αποτελούν πιστοποίηση για κάθε προϊόν ή παρτίδα που κυκλοφορεί στην αγορά.
Η ταξινόμηση του IARC
Το 2024, ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ταξινόμησε το ταλκ ως «πιθανώς καρκινογόνο για τον άνθρωπο» — Ομάδα 2Α.
Η αξιολόγηση βασίστηκε σε συνδυασμό περιορισμένων ενδείξεων για καρκίνο των ωοθηκών στους ανθρώπους, επαρκών ενδείξεων σε πειραματόζωα και ισχυρών μηχανιστικών δεδομένων.
Η ταξινόμηση του IARC αφορά την ικανότητα ενός παράγοντα να προκαλεί καρκίνο υπό ορισμένες συνθήκες. Δεν προσδιορίζει τον κίνδυνο για κάθε μεμονωμένο καταναλωτή, δεν αποδεικνύει ότι ένα συγκεκριμένο προϊόν προκάλεσε μια συγκεκριμένη περίπτωση καρκίνου και δεν αντικαθιστά την ατομική εκτίμηση της έκθεσης.
Διαφορετικό ζήτημα το ταλκ από τον αμίαντο
Στη δημόσια συζήτηση συχνά συγχέονται δύο διαφορετικά ερωτήματα:
- Εάν καθαρό ταλκ χωρίς αμίαντο μπορεί να συνδέεται με καρκίνο των ωοθηκών έπειτα από μακροχρόνια περιγεννητική χρήση.
- Εάν κάποιο προϊόν ταλκ είχε επιμολυνθεί με αμίαντο, γνωστό καρκινογόνο παράγοντα.
Οι δύο υποθέσεις απαιτούν διαφορετικά επιστημονικά στοιχεία και δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως ταυτόσημες.
Επιπλέον, οι αγωγές για καρκίνο των ωοθηκών δεν ισοδυναμούν με τις αγωγές για μεσοθηλίωμα, όπου το κεντρικό ζήτημα είναι η υποτιθέμενη έκθεση σε αμίαντο.
Τι σημαίνει πραγματικά ο διακανονισμός
Η συμφωνία των 5,5 δισ. δολαρίων αποτελεί σημαντικό νομικό και οικονομικό ορόσημο, αλλά δεν επιλύει αυτομάτως την επιστημονική διαφωνία.
Δεν αποτελεί δικαστική απόφαση που αποφαίνεται ότι το baby powder προκάλεσε τις συγκεκριμένες περιπτώσεις καρκίνου. Δεν αποτελεί, όμως, ούτε αθώωση της εταιρείας ή απόδειξη ότι όλοι οι ισχυρισμοί ήταν αβάσιμοι.
Πρόκειται για έναν συμβιβασμό στον οποίο οι δύο πλευρές αξιολογούν το κόστος, τον χρόνο και τον κίνδυνο της συνέχισης των δικών. Για τις γυναίκες που θα ενταχθούν, προσφέρει μια προβλέψιμη διαδικασία αποζημίωσης χωρίς την ανάγκη πολυετούς ατομικής δίκης. Για την Johnson & Johnson, προσφέρει τη δυνατότητα να περιορίσει μια από τις μεγαλύτερες και μακροβιότερες νομικές εκκρεμότητές της.
Το αν η συμφωνία θα αποτελέσει πράγματι το τέλος της δεκαετούς διαμάχης θα εξαρτηθεί από την επίτευξη του ορίου συμμετοχής του 95%, την ολοκλήρωση των επιμέρους διαδικασιών και τον αριθμό των νέων αξιώσεων που ενδέχεται να υποβληθούν στο μέλλον.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Υπό αμφισβήτηση 69.000 αγωγές για ταλκ και καρκίνο των ωοθηκών
Johnson & Johnson: Δικαστική νίκη σε υπόθεση ταλκ και καρκίνου
