Τέσσερα χρόνια μετά την κορύφωση του πανδημικού κύματος στις αγορές biotech (βιοτεχνολογίας), ο κλάδος έχει χάσει 219 εισηγμένες εταιρείες, αλλά δεν έχει απαλλαγεί από το βασικό του πρόβλημα: την έλλειψη ρευστότητας.
- Γράφει ο Κοσμάς Ζακυνθινός
Σύμφωνα με νέα έκθεση της EY, ο αριθμός των εισηγμένων biotech εταιρειών στις ΗΠΑ και την Ευρώπη μειώθηκε από 977 το 2021 σε 758 το 2025. Η πτώση ξεπερνά το 22% και αποτυπώνει μια μακρά περίοδο συγχωνεύσεων, εξαγορών, αναδιαρθρώσεων και αποτυχιών, μετά την υπερθέρμανση που έφερε η πανδημία στις δημόσιες αγορές.
Ωστόσο, η συρρίκνωση του κλάδου δεν σημαίνει ότι οι εταιρείες που έμειναν έγιναν οικονομικά πιο ανθεκτικές. Η EY διαπιστώνει ότι στο τέλος του 2025, το 33% των εισηγμένων biotech εταιρειών διέθετε ταμειακό ορίζοντα μικρότερο του ενός έτους.
Λιγότερες εταιρείες, ίδια πίεση στη χρηματοδότηση
Η εικόνα δείχνει μικρή βελτίωση σε σχέση με το 2024, όταν το 39% των δημόσιων biotech είχε λιγότερο από έναν χρόνο διαθέσιμων κεφαλαίων. Εκείνο το ποσοστό ήταν το υψηλότερο που είχε καταγράψει η EY σε διάστημα τουλάχιστον έξι ετών.
Παρά τη βελτίωση, ο Arda Ural, επικεφαλής του τομέα life sciences της EY Americas, προειδοποιεί ότι η εικόνα δεν πρέπει να ερμηνευθεί υπερβολικά αισιόδοξα. Όπως σημείωσε σε αποκλειστική συζήτηση στις 3 Ιουνίου, το γεγονός ότι υπάρχουν πλέον λιγότερες εταιρείες επηρεάζει την ανάγνωση των στοιχείων.
«Δεν είναι τόσο θετικό όσο φαίνεται», ανέφερε, εξηγώντας ότι ο κλάδος περνά μια φάση «καθαρίσματος», μετά την περίοδο κατά την οποία μη παραδοσιακά κεφάλαια οδήγησαν στην υπερβολικά γρήγορη ανάπτυξη ορισμένων εταιρειών.
Η αγορά χωρίζεται σε νικητές και χαμένους
Η βιοτεχνολογία παραμένει, σε μεγάλο βαθμό, μια αγορά δύο ταχυτήτων. Από τη μία πλευρά, τα έσοδα του κλάδου αυξήθηκαν 13% το 2025, φτάνοντας τα 232 δισ. δολάρια. Παράλληλα, αριθμός-ρεκόρ 72 εταιρειών κατέγραψε ετήσιες πωλήσεις άνω των 500 εκατ. δολαρίων.
Από την άλλη, πολλές μικρότερες και πρώιμου σταδίου εταιρείες συνεχίζουν να παλεύουν για χρηματοδότηση. Ο Ural περιέγραψε αυτό το χάσμα ως τη διαρκή διάκριση ανάμεσα σε όσους «έχουν» και σε όσους «δεν έχουν».
Ο Ashwin Singhania, principal στην EY-Parthenon και συν-συγγραφέας της έκθεσης, συμφωνεί ότι μέρος της βελτίωσης στον ταμειακό ορίζοντα προκύπτει από τη μείωση του συνολικού αριθμού εταιρειών. Ωστόσο, τονίζει ότι η αλλαγή δεν εξηγείται μόνο από τη συγκέντρωση της αγοράς.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ένα επιπλέον μέρος της βελτίωσης προήλθε από νέους γύρους χρηματοδότησης σε υπάρχουσες εταιρείες, οι οποίοι επέκτειναν τον χρόνο ζωής τους. Έτσι, ο κλάδος γίνεται όλο και περισσότερο μια αγορά όπου το κεφάλαιο κατευθύνεται σε όσους μπορούν να πείσουν τους επενδυτές, ενώ οι υπόλοιποι δυσκολεύονται να επιβιώσουν.
Το venture capital προτιμά τα ώριμα assets
Οι επενδυτές venture capital συνέχισαν το 2025 να προτιμούν εταιρείες με πιο ώριμα περιουσιακά στοιχεία και προχωρημένα προγράμματα. Σύμφωνα με την EY, η χρηματοδότηση late-stage venture έφτασε σε ιστορικό υψηλό, με 10 δισ. δολάρια σε 254 γύρους.
Αντίθετα, η χρηματοδότηση πρώιμου σταδίου μειώθηκε τόσο σε αξία όσο και σε όγκο. Η συγκέντρωση του κεφαλαίου παραμένει έντονη: μόλις 50 γύροι χρηματοδότησης αντιστοιχούσαν στο μισό του συνόλου των venture επενδύσεων στο biotech το 2025.
Το μοτίβο αυτό επιβεβαιώνει την εμπειρία πολλών στελεχών του κλάδου. Κεφάλαια υπάρχουν, αλλά δεν κατανέμονται ισότιμα. Οι επενδυτές επιλέγουν λιγότερες εταιρείες, με πιο ξεκάθαρο δρόμο προς κλινική απόδειξη, εμπορική αξία ή πιθανή εξαγορά.
Συγχωνεύσεις, IPOs και επανεκκίνηση της αγοράς
Παρά τη συνεχιζόμενη πίεση, η έκθεση εντοπίζει και λόγους συγκρατημένης αισιοδοξίας. Ο Rich Ramko, επικεφαλής του τομέα biotechnology στην EY Americas, εκτιμά ότι μέρος των κεφαλαίων μπορεί να επιστρέψει σε εταιρείες πρώιμου σταδίου, καθώς βελτιώνεται η δραστηριότητα στις εξαγορές και περισσότερες biotech επιχειρούν να επιστρέψουν στις δημόσιες αγορές.
Όπως σημείωσε, όσο αυξάνονται οι συμφωνίες εξαγορών και οι εισαγωγές στο χρηματιστήριο, τόσο περισσότερα χρήματα θα επανεπενδύονται στο οικοσύστημα.
Η ανάκαμψη, όμως, δεν μοιράζεται ομοιόμορφα. Το 2025, η άντληση κεφαλαίων εκτός των εμπορικών ηγετών, δηλαδή των εταιρειών με ετήσια έσοδα πάνω από 500 εκατ. δολάρια, έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο από το 2021, με συνολικά 58,9 δισ. δολάρια.
Παράλληλα, οι follow-on χρηματοδοτήσεις ανέκαμψαν κατά 34% το 2025, μετά την πτώση στα 19,9 δισ. δολάρια στο τέλος του 2024. Η δραστηριότητα M&A έφτασε τα 100 δισ. δολάρια το 2025, ενώ το πρώτο τρίμηνο του 2026 επιταχύνθηκε περαιτέρω, με νέες συναλλαγές ύψους 36 δισ. δολαρίων.
Η αγορά IPO δείχνει επίσης σημάδια ζωής, αν και η δραστηριότητα παραμένει χαμηλότερη από τα ιστορικά επίπεδα.
Η ανάκαμψη υπάρχει, αλλά παραμένει άνιση
Η EY περιγράφει μια ανάκαμψη πραγματική, αλλά άνιση. Εκτός των μεγάλων εμπορικών εταιρειών, μόνο το 45% των αναδυόμενων biotech είχε στο τέλος του 2025 ταμειακό ορίζοντα μεγαλύτερο των δύο ετών.
Αυτό σημαίνει ότι περισσότερες από τις μισές αναδυόμενες εταιρείες εξακολουθούν να κινούνται με περιορισμένο χρόνο για να ολοκληρώσουν κλινικά ορόσημα, να εξασφαλίσουν νέα χρηματοδότηση ή να αναζητήσουν στρατηγική συμφωνία.
Ο Ural τόνισε ότι η πίεση παραμένει ιδιαίτερα έντονη στις μικρότερες εταιρείες και στις biotech πρώιμου σταδίου, οι οποίες διαθέτουν υποσχόμενες αλλά ακόμη μη αποδεδειγμένες τεχνολογίες.
«Δεν έχουμε βγει από το δάσος», προειδοποίησε.
Το μεγάλο στοίχημα για το biotech μετά την πανδημία
Η νέα εικόνα του biotech διαφέρει σημαντικά από την περίοδο 2020-2021, όταν η πανδημία, η αυξημένη ρευστότητα και το ενδιαφέρον για την επιστήμη οδήγησαν πολλές εταιρείες στις δημόσιες αγορές. Η σημερινή αγορά ζητά πιο αυστηρή απόδειξη αξίας, πιο καθαρή στρατηγική και μεγαλύτερη πειθαρχία στη χρήση κεφαλαίων.
Οι εταιρείες με ώριμα προγράμματα, κλινικά δεδομένα και πιθανή εμπορική προοπτική συνεχίζουν να αντλούν κεφάλαια. Αντίθετα, όσες βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο και δεν έχουν ακόμη ισχυρές αποδείξεις αντιμετωπίζουν δυσκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση.
Αυτό το νέο περιβάλλον μπορεί να οδηγήσει σε πιο υγιές οικοσύστημα μακροπρόθεσμα, αλλά βραχυπρόθεσμα αυξάνει τον κίνδυνο να χαθούν επιστημονικές ιδέες, πλατφόρμες και ερευνητικά προγράμματα που δεν θα βρουν έγκαιρα κεφάλαια.
Η κρίση ρευστότητας στο biotech, επομένως, δεν είναι απλώς οικονομικό ζήτημα. Αφορά την ικανότητα του κλάδου να μετατρέπει την καινοτομία σε θεραπείες, να στηρίζει την έρευνα υψηλού ρίσκου και να διατηρεί ζωντανό το pipeline της επόμενης γενιάς φαρμάκων.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Βιοτεχνολογία: Η νέα στρατηγική πρόκληση για την υγεία
Ταμείο Ανάκαμψης: Επίσκεψη αποστολής στο έργο Βιοτεχνολογίας της DEMO
