Το λεγόμενο «zombie filler» έχει ήδη γίνει αντικείμενο έντονου ενδιαφέροντος στις ΗΠΑ, όμως πίσω από τον εντυπωσιασμό της νέας μεθόδου κρύβονται δύσκολα ερωτήματα για την προέλευση του ιστού, τη συναίνεση των δοτών και τα όρια της αισθητικής βελτίωσης.
- Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Η αισθητική ιατρική αναζητά διαρκώς το επόμενο «μεγάλο trend», όμως η νέα πρακτική που κερδίζει έδαφος στις ΗΠΑ ξεπερνά τα συνηθισμένα όρια της βιομηχανίας της εμφάνισης. Το Alloclae, ένα προϊόν που προέρχεται από αποστειρωμένο λίπος πτωματικών δοτών, προωθείται ήδη ως νέα επιλογή για όσους θέλουν να ενισχύσουν το στήθος, τους γλουτούς, τους γυναικείους μαστούς ή, στην περίπτωση των ανδρών, τους θωρακικούς μυς, τους δικεφάλους και τις γάμπες, χωρίς να χρειαστεί να αφαιρέσουν δικό τους λίπος και χωρίς γενική αναισθησία.
Η πρακτική έχει ήδη αποκτήσει το δικό της φορτισμένο παρατσούκλι στα social media: «zombie filler». Κι αυτό από μόνο του δείχνει πόσο εύκολα η αισθητική χειρουργική περνά πλέον από το στάδιο της ιατρικής καινοτομίας σε ένα πιο αμφιλεγόμενο πεδίο, όπου η τεχνολογία, η επιθυμία για ανασχεδιασμό του σώματος και τα όρια της βιοηθικής μπλέκονται όλο και περισσότερο.
Τι είναι το Alloclae και πώς χρησιμοποιείται
Μέχρι σήμερα, η αισθητική χειρουργική βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στις αυτόλογες μεταφορές λίπους. Δηλαδή, το λίπος αφαιρούνταν από ένα σημείο του σώματος του ίδιου του ασθενή, συνήθως με λιποαναρρόφηση, και στη συνέχεια επανεγχυόταν σε περιοχές που χρειάζονταν περισσότερο όγκο ή πιο ήπια ανόρθωση. Αυτή η προσέγγιση χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια για τα χείλη, το στήθος, τους γλουτούς, αλλά και για ανδρικές επεμβάσεις όπως η ενίσχυση του θώρακα ή των γαμπών.
Το Alloclae αλλάζει το μοντέλο, επειδή δεν χρησιμοποιεί λίπος του ίδιου του ασθενή. Πρόκειται για λιπώδη ιστό που συλλέγεται από πτωματικούς δότες, αποστειρώνεται, επεξεργάζεται και διατίθεται σε έτοιμη μορφή για έγχυση. Έτσι, οι υποψήφιοι ασθενείς δεν χρειάζεται να διαθέτουν επαρκή δικό τους λίπος, κάτι που αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα ειδικά για πολύ γυμνασμένα ή εξαιρετικά αδύνατα άτομα.
Αυτό είναι και το βασικό σημείο πώλησης της νέας τεχνικής. Η διαδικασία προβάλλεται ως ελάχιστα επεμβατική, χωρίς χειρουργείο, χωρίς γενική αναισθησία και με περιορισμένο χρόνο αποκατάστασης. Για μια αγορά που έχει μάθει να επιθυμεί άμεσα αποτελέσματα με όσο το δυνατόν λιγότερο πόνο και downtime, το προϊόν μοιάζει σχεδόν ιδανικό.
Από τους γλουτούς και το στήθος έως τους θωρακικούς των ανδρών
Αρχικά, το ενδιαφέρον στράφηκε κυρίως σε γυναίκες που αναζητούσαν αύξηση στήθους ή γλουτών. Πολύ γρήγορα, όμως, η τάση επεκτάθηκε και στους άνδρες, ειδικά σε εκείνους που επιδιώκουν πιο έντονη μυϊκή εικόνα χωρίς να έχουν επαρκές σωματικό λίπος για κλασική μεταφορά.
Στις κλινικές που ήδη χρησιμοποιούν το προϊόν, οι θωρακικοί, οι δικέφαλοι και οι γάμπες αποτελούν συχνά σημεία εφαρμογής. Η ζήτηση τροφοδοτείται από όλο και πιο ακραία ανδρικά πρότυπα σώματος, τα οποία ενισχύονται τόσο από τη σύγχρονη ποπ κουλτούρα όσο και από το διαδικτυακό φαινόμενο του «looksmaxxing», δηλαδή της εμμονικής επιδίωξης βελτιστοποίησης της εξωτερικής εμφάνισης.
Η λογική είναι απλή: εφόσον το σώμα μπορεί να «σμιλευτεί» χωρίς μεγάλη χειρουργική επιβάρυνση, πολλοί ασθενείς το βλέπουν ως ένα ακόμη εργαλείο προσωπικής αναβάθμισης. Κάπου εκεί, όμως, ξεκινά και η πιο σύνθετη συζήτηση για το πού τελειώνει η αποκατάσταση και πού αρχίζει η αισθητική υπερβολή.
Η έκρηξη των GLP-1 δημιούργησε μια νέα αγορά
Η άνοδος του Alloclae δεν μπορεί να διαβαστεί έξω από το τεράστιο κύμα των GLP-1 φαρμάκων. Η ευρεία χρήση θεραπειών όπως η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη έχει οδηγήσει σε γρήγορη απώλεια βάρους για πάρα πολλούς ανθρώπους, δημιουργώντας όμως και μια νέα ομάδα ασθενών που εμφανίζουν χαλάρωση, απώλεια όγκου σε επιθυμητές περιοχές και αλλαγές στο περίγραμμα του σώματος που δεν είχαν προβλέψει.
Αυτό άνοιξε έναν νέο εμπορικό ορίζοντα για τους αισθητικούς χειρουργούς. Άνθρωποι που έχασαν πολλά κιλά, συχνά μετά από μακρά προσωπική μάχη με το βάρος, νιώθουν καλύτερα συνολικά, αλλά διαπιστώνουν ότι το σώμα τους έχει αποκτήσει άλλες ατέλειες: χαλάρωση, άδειους γλουτούς, λιγότερο γεμάτους μαστούς, άνισο περίγραμμα. Το Alloclae έρχεται να καλύψει ακριβώς αυτή τη νέα ανάγκη.
Για ορισμένους ασθενείς, μάλιστα, δεν πρόκειται απλώς για ματαιοδοξία. Κάποιοι το αναζητούν επειδή η αλλαγή στην εικόνα του σώματος επηρεάζει την αυτοπεποίθηση, τη σεξουαλικότητα ή ακόμη και την προσωπική τους ζωή. Σε άλλες περιπτώσεις, το προϊόν χρησιμοποιείται αποκαταστατικά, για παράδειγμα έπειτα από σοβαρούς τραυματισμούς ή χειρουργικές επεμβάσεις που έχουν αλλοιώσει το περίγραμμα μιας περιοχής του σώματος.
Το μεγάλο ερώτημα: είναι πράγματι ασφαλές;
Οι γιατροί που το χρησιμοποιούν υποστηρίζουν ότι το Alloclae έχει περάσει από διαδικασία καθαρισμού και αποστείρωσης που αφαιρεί τα στοιχεία εκείνα που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ανοσολογική αντίδραση. Η βασική ιδέα είναι ότι το προϊόν διατηρεί τη φυσική υφή και συμπεριφορά του λίπους, αλλά δεν μεταφέρει εκείνο το βιολογικό «ίχνος» που θα έκανε τον οργανισμό του λήπτη να το αναγνωρίσει ως ξένο και να το απορρίψει.
Στην πράξη, οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες που αναφέρονται είναι ερυθρότητα, μελανιές, παροδικός πόνος και, σπανιότερα, κύστεις ελαίου, επιπλοκές που μπορεί να εμφανιστούν και στις παραδοσιακές μεταφορές λίπους. Ωστόσο, το κρίσιμο πρόβλημα είναι αλλού: πρόκειται για μια νέα τεχνική, για την οποία δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή μακροχρόνια δεδομένα ασφάλειας.
Εδώ ακριβώς εμφανίζονται και οι πιο σοβαρές επιφυλάξεις. Ορισμένοι πλαστικοί χειρουργοί θεωρούν ότι η τεχνολογία έχει ενδιαφέρον και μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο, αλλά φοβούνται ότι η αγορά προχωρά πιο γρήγορα από την επιστημονική τεκμηρίωση. Η ανησυχία δεν αφορά μόνο τις άμεσες επιπλοκές, αλλά και το τι θα δείξουν τα χρόνια παρακολούθησης που ακόμα δεν υπάρχουν.
Ένα πρακτικό ερώτημα αφορά, για παράδειγμα, τη χρήση του στο στήθος. Υπάρχει προβληματισμός για το αν τέτοιου τύπου ενέσιμο υλικό μπορεί να δυσκολέψει την ερμηνεία απεικονιστικών ελέγχων, όπως οι μαστογραφίες, δημιουργώντας μορφώματα ή αλλοιώσεις που στο μέλλον ίσως είναι δυσκολότερο να διαφοροποιηθούν από άλλες παθολογικές εικόνες.
FDA compliant, όχι όμως και εγκεκριμένο με την κλασική έννοια
Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο είναι ο τρόπος με τον οποίο το προϊόν εντάσσεται ρυθμιστικά στο αμερικανικό σύστημα. Το Alloclae εμφανίζεται ως συμβατό με το ρυθμιστικό πλαίσιο, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι έχει περάσει την κλασική οδό έγκρισης που ακολουθούν προϊόντα όπως τα fillers, η botulinum toxin ή τα ενθέματα στήθους.
Ο λόγος είναι ότι το ανθρώπινο λιπώδες μόσχευμα αντιμετωπίζεται διαφορετικά ως κατηγορία προϊόντος. Αυτό δημιουργεί μια γκρίζα ζώνη στα μάτια αρκετών ειδικών, καθώς η εμπορική διάθεση και η γρήγορη διάδοση μπορεί να προηγηθούν της πλήρους μακροχρόνιας τεκμηρίωσης που θα περίμενε κανείς για μια τόσο νέα αισθητική εφαρμογή.
Ηθικά όρια και το πιο άβολο ερώτημα
Όμως η υπόθεση δεν είναι μόνο ιατρική. Είναι και βαθιά ηθική. Η δωρεά οργάνων και ιστών έχει παραδοσιακά συνδεθεί με την έννοια της σωτηρίας ζωών ή της αποκατάστασης σοβαρών βλαβών. Όταν, όμως, ο ιστός ενός νεκρού ανθρώπου χρησιμοποιείται για αύξηση γλουτών, μαστών ή θωρακικών, η κοινωνική και βιοηθική συζήτηση αλλάζει εντελώς.
Το πιο αμήχανο ερώτημα είναι ίσως και το πιο ουσιαστικό: γνώριζε ο δότης ή θα δεχόταν ποτέ συνειδητά ότι ο λιπώδης ιστός του μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε μια καθαρά αισθητική πράξη; Τα τυπικά έντυπα δωρεάς ιστών στις ΗΠΑ δεν αναφέρονται ειδικά στο λίπος ή στον λιπώδη ιστό, καθώς αυτός συνήθως εντάσσεται σε ευρύτερες κατηγορίες. Αυτό σημαίνει ότι η συναίνεση υπάρχει, αλλά όχι αναγκαστικά με πλήρη συνειδητοποίηση όλων των πιθανών τελικών χρήσεων.
Για κάποιους, αυτό δεν αποτελεί πρόβλημα. Άλλωστε, η ιατρική χρησιμοποιεί εδώ και χρόνια ιστούς από δότες σε πολλές εφαρμογές: οστά για οδοντιατρικά μοσχεύματα, αλλομοσχεύματα για επεμβάσεις πρόσθιου χιαστού, βαλβίδες από ζωικούς ιστούς σε καρδιοχειρουργική. Για άλλους, ωστόσο, η μετάβαση από την αποκατάσταση στην αισθητική υπερενίσχυση αλλάζει ριζικά το ηθικό πλαίσιο.
Το κόστος κρατά το προϊόν σε μια ελιτίστικη αγορά
Όσο εντυπωσιακή κι αν φαίνεται η τεχνολογία, δεν είναι προσιτή στους περισσότερους. Το κόστος παραμένει εξαιρετικά υψηλό. Σε ορισμένες κλινικές, μόλις 25cc του προϊόντος μπορούν να κοστίζουν έως και 5.000 δολάρια. Αυτό σημαίνει ότι για μεγαλύτερες επεμβάσεις, όπως η ενίσχυση του θώρακα ή των γλουτών, το κόστος του ίδιου του λίπους μπορεί να εκτοξευθεί σε δεκάδες χιλιάδες δολάρια, προτού καν προστεθούν οι ιατρικές αμοιβές.
Μάλιστα, σε πιο εκτεταμένες εφαρμογές, το συνολικό κόστος του προϊόντος μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 100.000 δολάρια. Πρόκειται για τιμές που το τοποθετούν σε μια σαφώς πολυτελή κατηγορία, ενώ υπάρχει και ένα φυσικό όριο προσφοράς: περισσότερο προϊόν σημαίνει περισσότερο διαθέσιμο λίπος από δότες και άρα περισσότερα σώματα δωρητών.
Αυτή η πραγματικότητα δίνει στο Alloclae έναν σχεδόν παράδοξο χαρακτήρα. Από τη μία παρουσιάζεται ως το επόμενο βήμα της αισθητικής ιατρικής. Από την άλλη, η τιμή του το μετατρέπει σε υπηρεσία για ελάχιστους, κάτι που ενισχύει ακόμη περισσότερο τον συνδυασμό εντυπωσιασμού, αμηχανίας και κοινωνικού συμβολισμού που ήδη το συνοδεύει.
Αποκατάσταση ή ματαιοδοξία;
Παρά τον θόρυβο γύρω από γλουτούς, στήθη και θωρακικούς, η τεχνολογία δεν αφορά μόνο τις «ταινιακές» αισθητικές επεμβάσεις. Υπάρχουν ήδη περιπτώσεις χρήσης του προϊόντος σε αποκατάσταση τραυμάτων, σε σοβαρή απώλεια όγκου έπειτα από ατύχημα, σε ασθενείς με έντονα σημάδια ακμής, ακόμη και σε μελλοντικές εφαρμογές που μπορεί να βοηθήσουν ασθενείς μετά από μαστεκτομή.
Αυτό ίσως είναι και το στοιχείο που τελικά θα κρίνει πώς θα το δει η ιατρική κοινότητα και η κοινωνία. Αν παραμείνει συνδεδεμένο κυρίως με την υπερβολική αισθητική βελτίωση, θα συνεχίσει να προκαλεί αμφιβολία και αρνητικό συμβολισμό. Αν, αντίθετα, αποδειχθεί χρήσιμο σε αποκαταστατικές εφαρμογές με ουσιαστικό ψυχολογικό και λειτουργικό όφελος, τότε ίσως αποκτήσει πιο σταθερή θέση στην κλινική πρακτική.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Η «γκρίζα αγορά»: GLP-1, Botox και fillers αγοράζονται online από την Κίνα
Πολυνουκλεοτίδια: η νέα εποχή στα fillers; Τι αλλάζει
