Μελέτη DNA δείχνει ότι η περιβαλλοντική έκθεση σε PFAS σχετίζεται με αυξημένη βιολογική ηλικία και πιθανές επιπτώσεις στο ορμονικό σύστημα.
Μια νέα μελέτη στο περιοδικό Frontiers in Aging δείχνει ότι οι αποκαλούμενες «forever chemicals» (PFAS) ενδέχεται να σχετίζονται με ταχύτερη βιολογική γήρανση στους άνδρες 50-65 ετών σε σύγκριση με τις γυναίκες της ίδιας ηλικίας. Τα ευρήματα προσθέτουν έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα ανησυχιών για τις μακροχρόνιες επιπτώσεις των ουσιών που βρίσκονται σχεδόν παντού στο περιβάλλον.
Τι είναι η βιολογική – και όχι ημερολογιακή – ηλικία
Οι ερευνητές αξιολόγησαν τη λεγόμενη επιγενετική γήρανση, δηλαδή πόσο «γηρασμένοι» είναι οι ιστοί του σώματος ανεξάρτητα από τα χρόνια ζωής. Για τον σκοπό αυτό ανέλυσαν δείγματα αίματος από 326 ενήλικες που συμμετείχαν σε αμερικανική επιδημιολογική έρευνα (NHANES) το 1999-2000.
Στη συνέχεια χρησιμοποίησαν πολλαπλά «επιγενετικά ρολόγια» DNA, τα οποία υπολογίζουν τη βιολογική φθορά των κυττάρων. Οι συσχετίσεις μεταξύ PFAS και επιταχυνόμενης γήρανσης ήταν σαφώς ισχυρότερες στους άνδρες 50-65 ετών, ενώ στις γυναίκες εμφανίστηκαν ασθενέστερες και λιγότερο σταθερές.
Γιατί επηρεάζονται περισσότερο οι άνδρες
Οι PFAS ανήκουν σε ομάδα ενδοκρινικών διαταρακτών — ουσιών που επηρεάζουν το ορμονικό σύστημα. Oι επιστήμονες εκτιμούν ότι:
-
μειώνουν τα επίπεδα τεστοστερόνης
-
επηρεάζουν την ποιότητα σπέρματος
-
αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου όρχεων και νεφρού
Οι γυναίκες φαίνεται να αποβάλλουν πιο εύκολα ορισμένες PFAS μέσω εμμήνου ρύσεως, εγκυμοσύνης και θηλασμού, γεγονός που περιορίζει τη συσσώρευση στον οργανισμό μέχρι την εμμηνόπαυση.
Πανταχού παρούσες στο περιβάλλον
Οι PFAS χρησιμοποιούνται από τη δεκαετία του 1950 σε αντικολλητικά σκεύη, αδιάβροχα υλικά, συσκευασίες τροφίμων και πολλά βιομηχανικά προϊόντα. Ονομάζονται «αιώνιες» επειδή δεν διασπώνται εύκολα και ανιχνεύονται στο αίμα περίπου του 98% του πληθυσμού.
Έχουν ήδη συνδεθεί με:
καρκίνο, διαταραχές θυρεοειδούς, υπογονιμότητα, αυξημένη χοληστερόλη, ηπατική βλάβη και παχυσαρκία.
Συσχέτιση – όχι απόδειξη
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει αιτιότητα αλλά βιολογική πιθανότητα. Η χημική βιομηχανία επισημαίνει ότι το δείγμα ήταν μικρό και τα δεδομένα παλαιά, ωστόσο οι ερευνητές εντόπισαν ιδιαίτερα ισχυρή συσχέτιση με δύο λιγότερο μελετημένες ουσίες, PFNA και PFOSA.
Τι μπορεί να κάνει ο πολίτης
Η πλήρης αποφυγή είναι πρακτικά αδύνατη, όμως προτείνονται μέτρα μείωσης έκθεσης:
χρήση πιστοποιημένων φίλτρων νερού, περιορισμός επαφής με λιποαπωθητικές επιφάνειες και συμμόρφωση με τοπικές οδηγίες ύδρευσης.
Παράλληλα, οι επιστήμονες τονίζουν ότι η ουσιαστική προστασία απαιτεί ρυθμιστικές παρεμβάσεις και περιβαλλοντικό καθαρισμό.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Η βιολογία της ανδρικής γήρανσης αλλάζει: το Υ επηρεάζει τη μακροζωία
Το άγχος για τη γήρανση μπορεί να επιταχύνει τη φθορά στις γυναίκες
