Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το κολλαγόνο δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως γρήγορη αντιρυτιδική λύση, ωστόσο τα νεότερα στοιχεία δείχνουν ότι μπορεί να αποτελέσει χρήσιμη συμπληρωματική παρέμβαση για τη γήρανση του δέρματος, ιδιαίτερα σε ορισμένες ομάδες ασθενών.
- Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Τα συμπληρώματα κολλαγόνου δεν αποτελούν «γρήγορη λύση» κατά των ρυτίδων, όμως φαίνεται ότι μπορούν να προσφέρουν μετρήσιμα οφέλη όταν λαμβάνονται συστηματικά και για μεγάλο διάστημα. Νέα μεγάλη ανασκόπηση συνδέει τη μακροχρόνια χρήση τους με καλύτερη ελαστικότητα και ενυδάτωση του δέρματος, αλλά και με βελτίωση συμπτωμάτων αρθρίτιδας.
Το κολλαγόνο έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο εμπορικά και πολυσυζητημένα συμπληρώματα της αγοράς ευεξίας, με υποσχέσεις που κυμαίνονται από πιο νεανική όψη έως λιγότερους πόνους στις αρθρώσεις. Ωστόσο, πίσω από τη διαφημιστική υπερβολή, μια νέα ανασκόπηση έρχεται να ξεχωρίσει τι υποστηρίζεται πραγματικά από τα δεδομένα και τι όχι.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η μακροχρόνια λήψη συμπληρωμάτων κολλαγόνου έχει συσχετιστεί με βελτίωση της ελαστικότητας και της ενυδάτωσης του δέρματος, ενώ υπάρχουν επίσης σταθερές ενδείξεις ότι μπορεί να μειώσει συμπτώματα αρθρίτιδας, όπως η δυσκαμψία και ο πόνος στις αρθρώσεις. Την ίδια ώρα, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το κολλαγόνο δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως «αντιρυτιδική λύση-εξπρές» ούτε ως πανάκεια κατά της γήρανσης.
Τι είναι το κολλαγόνο και γιατί μας ενδιαφέρει όσο μεγαλώνουμε
Το κολλαγόνο είναι μια πρωτεΐνη που υπάρχει φυσικά σε αφθονία στον οργανισμό και παίζει καθοριστικό ρόλο στη στήριξη και ενίσχυση του δέρματος, των νυχιών, των οστών και των συνδετικών ιστών. Με την πάροδο της ηλικίας, όμως, η παραγωγή του αρχίζει να μειώνεται, εξέλιξη που συνδέεται με την εμφάνιση ρυτίδων, χαλάρωσης και δυσκαμψίας στις αρθρώσεις.
Τα συμπληρώματα κολλαγόνου, είτε σε δισκία είτε σε υγρή μορφή είτε σε σκόνη που αναμιγνύεται σε ροφήματα, υπόσχονται να αντισταθμίσουν αυτή τη φυσική πτώση. Εκεί ακριβώς αρχίζει και η συζήτηση: πόσο από αυτό το αφήγημα στηρίζεται σε σοβαρά επιστημονικά δεδομένα;
Η νέα ανασκόπηση: 16 reviews, 113 δοκιμές, σχεδόν 8.000 άτομα
Η νέα umbrella review εκπονήθηκε από ειδικούς του Anglia Ruskin University και συγκέντρωσε στοιχεία από 16 ανασκοπήσεις και 113 κλινικές δοκιμές, στις οποίες συμμετείχαν σχεδόν 8.000 ασθενείς παγκοσμίως. Οι συγγραφείς επιχείρησαν να χαρτογραφήσουν το σύνολο των διαθέσιμων δεδομένων και να αποτυπώσουν με πιο καθαρό τρόπο πού ακριβώς φαίνεται να βοηθά το κολλαγόνο.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η μακροχρόνια λήψη συμπληρωμάτων κολλαγόνου συνδέεται με βελτιώσεις στην ελαστικότητα και στην ενυδάτωση του δέρματος. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι αυτό ενισχύει το λεγόμενο «μοντέλο αναζωογόνησης του δέρματος από μέσα προς τα έξω», σύμφωνα με το οποίο τα συμπληρώματα λειτουργούν περισσότερο ως παράγοντες βαθύτερης αναγέννησης των ιστών και λιγότερο ως επιφανειακά καλλυντικά βοηθήματα.
Τι φαίνεται να βελτιώνει στο δέρμα και τι όχι
Το κρίσιμο στοιχείο της ανασκόπησης είναι ότι διαχωρίζει τα πιθανά πραγματικά οφέλη από τις υπερβολικές υποσχέσεις. Από τη μία πλευρά, η ελαστικότητα και η ενυδάτωση του δέρματος φαίνεται να βελτιώνονται. Από την άλλη, το κολλαγόνο δεν έδειξε σημαντική επίδραση στην τραχύτητα του δέρματος.
Αυτό έχει σημασία και για τη δημόσια υγεία και για τον τρόπο με τον οποίο μιλούν οι ειδικοί στους ασθενείς. Όπως σημειώνουν οι ερευνητές, το κολλαγόνο ίσως ταιριάζει καλύτερα ως μια βασική υποστηρικτική επιλογή για όσους επιδιώκουν ολιστική φροντίδα του δέρματος και όχι ως ένα προϊόν που υπόσχεται άμεση εξαφάνιση των ρυτίδων.
Με άλλα λόγια, το κολλαγόνο δεν φαίνεται να λειτουργεί σαν «μαγικό φίλτρο» αντιγήρανσης. Ωστόσο, όταν χρησιμοποιείται σταθερά και με ρεαλιστικές προσδοκίες, μπορεί να έχει θέση σε ένα ευρύτερο πλάνο διατήρησης της υγείας του δέρματος.
Πού μπορεί να έχει μεγαλύτερο νόημα η χρήση του
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι οι κλινικοί γιατροί θα μπορούσαν να θεωρούν τα συμπληρώματα κολλαγόνου ως μια «νόμιμη συμπληρωματική παρέμβαση» για τη γήρανση του δέρματος, ιδιαίτερα σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες ή σε άτομα με δέρμα που έχει υποστεί βλάβες από την υπεριώδη ακτινοβολία.
Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία σε περιπτώσεις όπου οι συνήθεις θεραπείες δεν είναι κατάλληλες ή είναι υπερβολικά ακριβές. Η διατύπωση αυτή είναι πιο προσεκτική από τη γλώσσα του μάρκετινγκ και φέρνει τη συζήτηση πιο κοντά σε κλινικά ρεαλιστικά πλαίσια.
Τα συμπληρώματα κολλαγόνου και η αρθρίτιδα
Πέρα από την αισθητική διάσταση, η ανασκόπηση βρήκε ότι η λήψη κολλαγόνου συνδέεται με σταθερό τρόπο με μείωση των συμπτωμάτων αρθρίτιδας, όπως η δυσκαμψία και ο πόνος στις αρθρώσεις. Αυτό είναι ένα από τα πιο ουσιαστικά ευρήματα, καθώς μεταφέρει τη συζήτηση από το πεδίο της ομορφιάς στο πεδίο της λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής.
Για τους ανθρώπους που αναζητούν στήριξη στις αρθρώσεις και όχι απλώς αισθητική βελτίωση, το κολλαγόνο φαίνεται να έχει μεγαλύτερο επιστημονικό ενδιαφέρον από όσο ίσως πίστευαν μέχρι σήμερα πολλοί καταναλωτές.
Μυϊκή υγεία: κάποια οφέλη, αλλά όχι μετά την άσκηση
Η ανασκόπηση συνέδεσε επίσης τα συμπληρώματα κολλαγόνου με βελτιώσεις στη μυϊκή υγεία. Παρ’ όλα αυτά, δεν βρέθηκαν στοιχεία που να δείχνουν ότι βοηθούν ουσιαστικά στη μείωση του πόνου ή της ενόχλησης μετά την άσκηση.
Αυτό σημαίνει ότι το κολλαγόνο ίσως έχει θέση σε ένα ευρύτερο πλαίσιο υποστήριξης του οργανισμού, αλλά δεν μπορεί να προβληθεί πειστικά ως λύση αποκατάστασης μετά την προπόνηση.
Τι λένε οι ερευνητές για τις υπερβολικές υποσχέσεις
Ο Lee Smith, καθηγητής Δημόσιας Υγείας στο Anglia Ruskin University, ανέφερε ότι η μελέτη συγκεντρώνει τα ισχυρότερα μέχρι σήμερα στοιχεία για τη συμπληρωματική χορήγηση κολλαγόνου. Τόνισε, ωστόσο, ότι έχουν διατυπωθεί «τολμηροί ισχυρισμοί» γύρω από το κολλαγόνο, κυρίως από εκείνους που το εμπορεύονται.
Όπως σημείωσε, πολλοί κατασκευαστές υπόσχονται σημαντική, ταχεία και συνολική αντιγηραντική δράση σε όλο το σώμα. Η νέα ανασκόπηση έρχεται να βάλει φρένο σε αυτές τις υπερβολές. Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι το κολλαγόνο δεν είναι θεραπεία για τα πάντα, αλλά διαθέτει αξιόπιστα οφέλη όταν χρησιμοποιείται με συνέπεια στον χρόνο, ιδιαίτερα για το δέρμα και την οστεοαρθρίτιδα.
Πρόσθεσε επίσης ότι τα ευρήματα καταρρίπτουν ορισμένους από τους μύθους που περιβάλλουν τη χρήση του, ενώ ταυτόχρονα επιβεβαιώνουν σαφή οφέλη σε βασικές παραμέτρους της υγιούς γήρανσης. Αν μάλιστα ορίσουμε ως «αντιγήρανση» ένα προϊόν ή μια τεχνική που στοχεύει στην πρόληψη της εικόνας γήρανσης, τότε, κατά τον ίδιο, τα ευρήματα υποστηρίζουν αυτόν τον ισχυρισμό για ορισμένες παραμέτρους, όπως ο τόνος και η υγρασία του δέρματος, στοιχεία που συνδέονται με πιο νεανική εμφάνιση.
Οι περιορισμοί και τα ερωτήματα που παραμένουν
Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, οι ερευνητές αναγνώρισαν αρκετούς περιορισμούς. Χρειάζεται περισσότερη δουλειά για να διευκρινιστούν παράγοντες όπως η ιδανική δόση, η διάρκεια χορήγησης και το κατά πόσο χαρακτηριστικά όπως η σύσταση σώματος επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα.
Επιπλέον, μελλοντικές μελέτες θα πρέπει να εξετάσουν καλύτερα τις διαφορετικές πηγές κολλαγόνου, όπως το βοδινό και το θαλάσσιο κολλαγόνο, αλλά και τις διαφορετικές μορφές χορήγησης, όπως τα υγρά σκευάσματα και οι σκόνες.
Ο καθηγητής Lee Smith τόνισε ότι η μελέτη αυτή αποτελεί σημαντικό βήμα προς πιο ενημερωμένη δημόσια καθοδήγηση και καλύτερα σχεδιασμένη μελλοντική έρευνα. Όπως είπε, απαιτούνται περισσότερες υψηλής ποιότητας κλινικές δοκιμές, με έμφαση στα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα στην υγεία, στη βέλτιστη δοσολογία και στις διαφορές ανάμεσα στις πηγές κολλαγόνου.
Το πρακτικό συμπέρασμα για τον καταναλωτή
Τα συμπληρώματα κολλαγόνου μάλλον δεν αξίζουν για όποιον περιμένει γρήγορο, εντυπωσιακό και καθολικό «σβήσιμο» των σημαδιών του χρόνου. Αντίθετα, φαίνεται ότι έχουν μεγαλύτερη αξία όταν εντάσσονται σε μια πιο μακροπρόθεσμη και ρεαλιστική στρατηγική υποστήριξης του δέρματος και των αρθρώσεων.
Η εικόνα που προκύπτει είναι πιο ισορροπημένη από ό,τι συνήθως αφήνει να εννοηθεί η αγορά: όχι θαύμα, όχι απάτη, αλλά ένα συμπλήρωμα με ορισμένα αξιόπιστα οφέλη, κυρίως όταν χρησιμοποιείται συστηματικά και με σωστές προσδοκίες.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Κολλαγόνο: Τι πραγματικά προσφέρουν τα συμπληρώματα
Φρούτο: Η γεμάτη κολλαγόνο τροφή που προλαμβάνει τις ρυτίδες
