Σφοδρή επιστημονική αντίδραση προκαλούν στη Βρετανία οι ισχυρισμοί ότι το μαυρισμένο δέρμα μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά απέναντι στο ηλιακό έγκαυμα. Δερματολόγοι χαρακτηρίζουν την άποψη αυτή «παραπλανητική και δυνητικά επικίνδυνη», υπογραμμίζοντας ότι το μαύρισμα δεν αποτελεί ένδειξη υγείας, αλλά σαφές σημάδι βλάβης στο δέρμα.
Η αντιπαράθεση ξέσπασε μετά την αναφορά της The Sunbed Association, του φορέα που εκπροσωπεί επιχειρήσεις σολάριουμ στο Ηνωμένο Βασίλειο, ότι το μαυρισμένο δέρμα «προστατεύει από το ηλιακό έγκαυμα». Η διατύπωση εμφανίζεται στην ενότητα συχνών ερωτήσεων της ιστοσελίδας της, όπου ο φορέας απαντά στο ερώτημα αν «δεν υπάρχει ασφαλές μαύρισμα».
Στην απάντησή της, η ένωση υποστηρίζει ότι το ηλιακό έγκαυμα θεωρείται βασική αιτία μελανώματος και προσθέτει πως, εφόσον κάποιος αποφύγει το έγκαυμα, «τα οφέλη της μέτριας έκθεσης στον ήλιο υπερτερούν κατά πολύ των κινδύνων». Ωστόσο, ειδικοί στον καρκίνο του δέρματος και δερματολόγοι απορρίπτουν τη θέση αυτή, επισημαίνοντας ότι η ίδια η διαδικασία του μαυρίσματος συνδέεται με κυτταρική βλάβη.
Μελάνωμα: Η πιο επιθετική μορφή καρκίνου του δέρματος
Το μελάνωμα αποτελεί την πιο επιθετική μορφή καρκίνου του δέρματος και προκαλεί περίπου 2.600 θανάτους ετησίως στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι ειδικοί, σχεδόν 9 στα 10 περιστατικά μελανώματος σχετίζονται με υπερβολική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία, είτε από τον ήλιο είτε από τη χρήση σολάριουμ.
Η Sophie Brooks, health information manager στην Cancer Research UK, τόνισε ότι το μαύρισμα δεν προσφέρει πραγματική προστασία. «Το μαύρισμα αποτελεί ένδειξη βλάβης στο δέρμα και δεν σας προστατεύει από περαιτέρω βλάβη», ανέφερε, προσθέτοντας ότι δεν υπάρχει λόγος κάποιος να χρησιμοποιεί σολάριουμ ή να επιδιώκει ηλιοθεραπεία για να εξασφαλίσει επαρκή βιταμίνη D.
Όπως εξήγησε, ορισμένοι άνθρωποι έχουν υψηλότερο κίνδυνο για καρκίνο του δέρματος, μεταξύ αυτών όσοι έχουν ανοιχτόχρωμο δέρμα, πολλές φακίδες ή σπίλους, καθώς και όσοι καίγονται εύκολα. Ωστόσο, η χρήση σολάριουμ αυξάνει τον κίνδυνο για όλους, ανεξάρτητα από τον τύπο δέρματος.
«Η ιδέα ότι τα οφέλη υπερτερούν των κινδύνων δεν στηρίζεται στα δεδομένα»
Η δερματολόγος Dr Justine Kluck χαρακτήρισε τη διατύπωση της ιστοσελίδας «παραπλανητική», τονίζοντας ότι η σύγχρονη ιατρική γνώση δεν στηρίζει την άποψη πως τα οφέλη του μαυρίσματος υπερτερούν των κινδύνων.
Όπως σημείωσε, τόσο τα σολάριουμ όσο και η υπερβολική έκθεση στον ήλιο εκθέτουν το δέρμα σε υπεριώδη ακτινοβολία, η οποία αναγνωρίζεται ως καρκινογόνος παράγοντας και αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος, συμπεριλαμβανομένου του μελανώματος.
Παράλληλα, η ίδια υπογράμμισε ότι για τους περισσότερους ανθρώπους η βιταμίνη D μπορεί να διασφαλιστεί μέσα από τη φυσιολογική καθημερινή έκθεση σε εξωτερικούς χώρους κατά την άνοιξη, το καλοκαίρι και το φθινόπωρο. Με άλλα λόγια, δεν απαιτείται σκόπιμο μαύρισμα ούτε χρήση σολάριουμ.
Το DNA των κυττάρων πληρώνει το τίμημα
Ο Dr Rakesh Anand, σύμβουλος δερματολόγος και εκπρόσωπος του British Skin Foundation, χαρακτήρισε «μύθο» την ιδέα ότι το μαύρισμα μπορεί να θωρακίσει το δέρμα.
«Η συμβουλή αυτή είναι παραπλανητική και δυνητικά επικίνδυνη», ανέφερε. Όπως εξήγησε, όταν το δέρμα σκουραίνει, αντιδρά σε βλάβη που έχει ήδη συμβεί στο DNA των κυττάρων του. Και αυτή ακριβώς η βλάβη στο DNA μπορεί, με την πάροδο του χρόνου, να οδηγήσει σε καρκίνο του δέρματος, συμπεριλαμβανομένου του μελανώματος.
Σύμφωνα με τον ίδιο, κανείς δεν μπορεί να «χτίσει» ένα μαύρισμα ώστε να προστατεύσει το δέρμα του. Η διαδικασία μέσω της οποίας το δέρμα αποκτά πιο σκούρα απόχρωση αποτελεί ήδη ένδειξη βιολογικής καταπόνησης.
Η θέση της ένωσης σολάριουμ
Από την πλευρά του, ο Gary Lipman, πρόεδρος της The Sunbed Association, επέμεινε ότι το μαύρισμα αποτελεί «προστατευτική απόκριση» του οργανισμού. Όπως υποστήριξε, όταν το δέρμα μαυρίζει, παράγει περισσότερη μελανίνη ως απάντηση στην έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία.
Η μελανίνη, σύμφωνα με τον ίδιο, βοηθά στην απορρόφηση και διάχυση της υπεριώδους ακτινοβολίας, προσφέροντας έναν βαθμό φυσικής προστασίας απέναντι σε περαιτέρω βλάβη. Ο Lipman πρόσθεσε ότι σε ανθρώπους με πιο σκούρους τύπους δέρματος, τα υψηλότερα φυσικά επίπεδα μελανίνης παρέχουν μετρήσιμη προστασία απέναντι στο έγκαυμα.
Ωστόσο, παραδέχθηκε ότι ένα ήπιο μαύρισμα μπορεί να αυξήσει τον φυσικό δείκτη προστασίας του δέρματος μόνο σε πολύ χαμηλό βαθμό. Γι’ αυτό, όπως είπε, πρέπει να αποφεύγεται η υπερέκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία, είτε στον ήλιο είτε σε σολάριουμ.
Σολάριουμ και κίνδυνος πριν από τα 20
Οι επιστημονικές προειδοποιήσεις για τα σολάριουμ παραμένουν ισχυρές. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει κατατάξει τις συσκευές τεχνητού μαυρίσματος στους σοβαρούς καρκινογόνους κινδύνους, στην ίδια κατηγορία με παράγοντες όπως το κάπνισμα.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η χρήση σε νεαρές ηλικίες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, η χρήση σολάριουμ πριν από την ηλικία των 20 ετών αυξάνει τον κίνδυνο μελανώματος κατά 47% σε σύγκριση με όσους δεν έχουν χρησιμοποιήσει ποτέ τέτοιες συσκευές.
Η ουσία της προειδοποίησης των δερματολόγων είναι σαφής: το έγκαυμα πρέπει να αποφεύγεται, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι το μαύρισμα αποτελεί ασφαλή στρατηγική προστασίας. Αντίθετα, δείχνει ότι το δέρμα έχει ήδη δεχθεί βλάβη από την υπεριώδη ακτινοβολία.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Η νέα επικίνδυνη μόδα για μαύρισμα – Μπύρα αντί για αντηλιακό
Καλοκαιρινό μαύρισμα: Τι πρέπει να γνωρίζουμε για την υγεία μας
